Từ ngày 01/7/2026, khi nào phải kê khai tài sản, thu nhập bổ sung? Những ai thuộc diện phải kê khai?
Từ ngày 01/7/2026, quy định về kê khai tài sản, thu nhập có một thay đổi đáng chú ý liên quan đến kê khai bổ sung. So với trước đây, pháp luật đã xác định rõ ngưỡng biến động tài sản, thu nhập làm phát sinh nghĩa vụ kê khai, qua đó tạo sự thống nhất trong quá trình kiểm soát tài sản, thu nhập của những người giữ chức vụ, quyền hạn.
Đây là quy định có ý nghĩa quan trọng trong công tác phòng, chống tham nhũng, đồng thời cũng là nội dung mà các cán bộ, công chức và những người thuộc diện kê khai cần đặc biệt lưu ý để tránh vi phạm nghĩa vụ theo luật định.
Khi nào phải thực hiện kê khai bổ sung?
Theo khoản 2 Điều 36 Luật Phòng, chống tham nhũng năm 2018 (được sửa đổi, bổ sung bởi Luật Phòng, chống tham nhũng sửa đổi năm 2025), người có nghĩa vụ kê khai phải thực hiện kê khai tài sản, thu nhập bổ sung khi trong năm có biến động về tài sản hoặc thu nhập với tổng giá trị từ 01 tỷ đồng trở lên.
Việc kê khai phải được hoàn thành trước ngày 31/12 của năm phát sinh biến động, trừ trường hợp người có nghĩa vụ kê khai đã thực hiện kê khai hằng năm theo quy định của pháp luật.
Có thể thấy, quy định mới không yêu cầu kê khai đối với mọi biến động về tài sản, mà chỉ đặt ra nghĩa vụ khi giá trị biến động đạt ngưỡng luật định. Cách tiếp cận này vừa bảo đảm hiệu quả quản lý, vừa tránh phát sinh thủ tục hành chính không cần thiết.
Những ai thuộc diện phải kê khai?
Theo Điều 34 Luật Phòng, chống tham nhũng năm 2018 (được sửa đổi năm 2025), các đối tượng có nghĩa vụ kê khai tài sản, thu nhập bao gồm:
- Cán bộ, công chức.
- Sĩ quan Công an nhân dân; sĩ quan Quân đội nhân dân; quân nhân chuyên nghiệp.
- Người giữ chức vụ từ Phó Trưởng phòng và tương đương trở lên tại đơn vị sự nghiệp công lập; người giữ chức vụ trong doanh nghiệp nhà nước; người được cử làm đại diện phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp theo quy định của Chính phủ.
- Người ứng cử đại biểu Quốc hội và người ứng cử đại biểu Hội đồng nhân dân.
Như vậy, nếu thuộc một trong các nhóm đối tượng nêu trên và trong năm có biến động tài sản, thu nhập từ 01 tỷ đồng trở lên, người có nghĩa vụ kê khai phải thực hiện kê khai bổ sung theo đúng thời hạn luật định.
Không chỉ kê khai tài sản của bản thân
Một điểm cần lưu ý là phạm vi kê khai không chỉ giới hạn ở tài sản, thu nhập của người có nghĩa vụ kê khai.
Theo Điều 33 Luật Phòng, chống tham nhũng năm 2018 (được sửa đổi năm 2025), người kê khai còn phải kê khai tài sản, thu nhập của vợ hoặc chồng và con chưa thành niên theo quy định.
Đồng thời, việc kê khai phải bảo đảm trung thực, đầy đủ và chính xác. Khi có yêu cầu, người kê khai có trách nhiệm giải trình nguồn gốc của phần tài sản, thu nhập tăng thêm và chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung đã kê khai.
Đáng chú ý, kết quả kê khai và việc giải trình nguồn gốc tài sản còn là một trong những căn cứ để xem xét, đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của cán bộ, công chức, viên chức.
Những loại tài sản, thu nhập phải kê khai từ ngày 01/7/2026
Theo Điều 9 Nghị định 164/2026/NĐ-CP, tài sản và thu nhập thuộc diện kê khai gồm:
- Quyền sử dụng đất.
- Nhà ở, công trình xây dựng và tài sản khác gắn liền với đất.
- Vàng, kim cương, bạch kim, kim khí quý, đá quý khác có tổng giá trị của từng loại từ 150 triệu đồng trở lên.
- Tiền mặt, tiền gửi, tiền cho vay, tiền trả trước và các khoản tiền bằng đồng Việt Nam hoặc ngoại tệ có tổng giá trị quy đổi từ 150 triệu đồng trở lên.
- Cổ phiếu, trái phiếu, phần vốn góp và các loại giấy tờ có giá khác có tổng giá trị từ 150 triệu đồng trở lên.
- Tài sản số và các tài sản khác có giá trị từ 150 triệu đồng trở lên.
- Các khoản nợ từ 150 triệu đồng trở lên.
- Tài sản và tài khoản ở nước ngoài.
- Tổng thu nhập phát sinh giữa hai lần kê khai.
Phạm vi kê khai được áp dụng đối với tài sản của người có nghĩa vụ kê khai, vợ hoặc chồng và con chưa thành niên.
Mẫu kê khai và hình thức thực hiện
Nghị định 164/2026/NĐ-CP cũng quy định thống nhất mẫu bản kê khai áp dụng đối với các trường hợp kê khai lần đầu, kê khai hằng năm, kê khai bổ sung và kê khai phục vụ công tác cán bộ.
Trong điều kiện hạ tầng kỹ thuật đáp ứng yêu cầu, việc kê khai sẽ được thực hiện trên môi trường điện tử nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, lưu trữ và kiểm soát tài sản, thu nhập.
Góc nhìn pháp lý
Việc nâng ngưỡng xác định nghĩa vụ kê khai bổ sung lên 01 tỷ đồng thể hiện định hướng tập trung kiểm soát đối với các biến động tài sản có giá trị lớn, đồng thời giảm bớt thủ tục đối với những biến động nhỏ, không làm ảnh hưởng đáng kể đến mục tiêu kiểm soát tài sản, thu nhập.
Tuy nhiên, người thuộc diện kê khai không nên chủ quan. Ngoài việc xác định đúng giá trị biến động tài sản, cần đặc biệt lưu ý thời hạn kê khai, phạm vi tài sản phải kê khai và nghĩa vụ giải trình nguồn gốc tài sản tăng thêm. Việc kê khai đầy đủ, trung thực và đúng thời hạn không chỉ là yêu cầu bắt buộc của pháp luật mà còn góp phần bảo đảm tính minh bạch trong hoạt động công vụ và hạn chế những rủi ro pháp lý có thể phát sinh.
