Việc mở nhạc tại quán ăn, nhà hàng, quán cà phê nhằm phục vụ khách hàng là hoạt động phổ biến trong kinh doanh. Tuy nhiên, nhiều chủ cơ sở vẫn băn khoăn liệu việc sử dụng các bản nhạc đã công bố có phải xin phép hay phải trả tiền bản quyền hay không.
Theo quy định của pháp luật hiện hành, trong một số trường hợp, tổ chức, cá nhân không cần xin phép chủ sở hữu quyền tác giả nhưng vẫn phải thực hiện nghĩa vụ thanh toán tiền bản quyền theo quy định.
Mở nhạc trong quán kinh doanh có phải trả tiền bản quyền không?
Theo khoản 4 Điều 35 Nghị định 17/2023/NĐ-CP, tổ chức, cá nhân sử dụng bản ghi âm, ghi hình đã được công bố nhằm mục đích thương mại trong hoạt động kinh doanh, thương mại thuộc trường hợp quy định tại điểm b khoản 1 Điều 26, điểm b khoản 1 Điều 33 Luật Sở hữu trí tuệ thì không phải xin phép chủ sở hữu quyền tác giả, quyền liên quan nhưng phải trả tiền bản quyền kể từ thời điểm sử dụng.
Việc thanh toán tiền bản quyền trước hết được thực hiện trên cơ sở thỏa thuận giữa bên sử dụng và chủ sở hữu quyền tác giả, người biểu diễn hoặc chủ sở hữu quyền liên quan. Chỉ trong trường hợp các bên không đạt được thỏa thuận thì mức tiền bản quyền mới được xác định theo Phụ lục II ban hành kèm theo Nghị định 17/2023/NĐ-CP hoặc giải quyết thông qua con đường tố tụng tại Tòa án.
Đáng chú ý, nếu không thực hiện việc trả tiền bản quyền trong thời hạn 90 ngày kể từ khi bắt đầu sử dụng, tổ chức, cá nhân phải chấm dứt việc tiếp tục sử dụng các bản ghi âm, ghi hình đó.
Tiền bản quyền mở nhạc tại quán cà phê, nhà hàng được tính như thế nào?
Theo Phụ lục II ban hành kèm theo Nghị định 17/2023/NĐ-CP và được sửa đổi, bổ sung bởi Điều 33 Nghị định 134/2026/NĐ-CP, tiền bản quyền khi sử dụng tác phẩm, bản ghi âm, ghi hình trong hoạt động kinh doanh được xác định theo công thức:
Số tiền bản quyền phải trả trong năm = Mức lương cơ sở × Hệ số điều chỉnh
Đơn vị tính được xác định theo mức lương cơ sở mỗi tháng.
Mức tiền bản quyền đối với quán cà phê, quán giải khát
Đối với quán cà phê, quán giải khát, mức tiền bản quyền được tính dựa trên tổng diện tích kinh doanh như sau:
- Đến 15 m²: Hệ số điều chỉnh là 0,35/15 m²/năm;
- Trên 15 m² đến 50 m²: Mỗi mét vuông tăng thêm được cộng hệ số 0,04/m²/năm;
- Trên 50 m²: Mỗi mét vuông tăng thêm được cộng hệ số 0,02/m²/năm.
Mức tiền bản quyền tối đa đối với quán cà phê không vượt quá 08 lần mức lương cơ sở trong một năm.
Mức tiền bản quyền đối với nhà hàng, phòng hội nghị, hội thảo
Đối với nhà hàng, phòng hội nghị và hội thảo, tiền bản quyền được xác định theo tổng diện tích sử dụng như sau:
- Đến 50 m²: Hệ số điều chỉnh là 2,0/50 m²/năm;
- Từ trên 50 m² đến 100 m²: Mỗi mét vuông tăng thêm được cộng hệ số 0,05/m²/năm;
- Trên 100 m²: Mỗi mét vuông tăng thêm được cộng hệ số 0,03/m²/năm.
Mức tiền bản quyền tối đa trong trường hợp này cũng không vượt quá 08 lần mức lương cơ sở mỗi năm.
Mức tiền bản quyền đối với cửa hàng, showroom
Đối với các cửa hàng và showroom kinh doanh, mức tính được quy định như sau:
- Đến 50 m²: Hệ số điều chỉnh là 0,35/50 m²/năm;
- Từ trên 50 m² đến 100 m²: Mỗi mét vuông tăng thêm được cộng hệ số 0,008/m²/năm;
- Trên 100 m²: Mỗi mét vuông tăng thêm được cộng hệ số 0,006/m²/năm.
Tổng số tiền bản quyền tối đa không vượt quá 05 lần mức lương cơ sở trong một năm.
Mức áp dụng theo phân loại đô thị
Pháp luật hiện hành cũng quy định mức tiền bản quyền được điều chỉnh theo từng loại đô thị nhằm bảo đảm phù hợp với điều kiện kinh tế – xã hội của từng địa phương.
Cụ thể:
- Thành phố Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh áp dụng 100% khung giá quy định;
- Đô thị loại I áp dụng 80% khung giá;
- Đô thị loại II áp dụng 50% khung giá;
- Đô thị loại III áp dụng 20% khung giá;
- Khu vực vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn chỉ áp dụng 10% khung giá.
Biểu mức tiền bản quyền nêu trên được áp dụng đối với chủ sở hữu quyền tác giả và được áp dụng tương tự đối với chủ sở hữu quyền liên quan của bản ghi âm, ghi hình được sử dụng.
Ví dụ cách tính tiền bản quyền mở nhạc tại quán cà phê
Ví dụ, một quán cà phê tại Thành phố Hồ Chí Minh có diện tích kinh doanh 15 m² sẽ phải trả tiền bản quyền theo công thức:
Tiền bản quyền năm = Mức lương cơ sở × 0,35
Hiện nay, theo Nghị định 73/2024/NĐ-CP, mức lương cơ sở là 2.340.000 đồng/tháng.
Do đó:
Tiền bản quyền phải trả = 2.340.000 đồng × 0,35 = 819.000 đồng/năm.
Chính sách của Nhà nước về quyền tác giả và quyền liên quan
Điều 4 Nghị định 17/2023/NĐ-CP quy định nhiều chính sách nhằm tăng cường bảo hộ và phát triển quyền tác giả, quyền liên quan, bao gồm:
Thứ nhất, Nhà nước hỗ trợ tài chính để mua bản quyền đối với các tác phẩm, chương trình, bản ghi âm, ghi hình có giá trị tư tưởng, khoa học, giáo dục và nghệ thuật phục vụ lợi ích công cộng.
Thứ hai, ưu tiên đầu tư cho công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ công chức, viên chức thực hiện nhiệm vụ quản lý và bảo hộ quyền tác giả, quyền liên quan từ trung ương đến địa phương.
Thứ ba, đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong hoạt động quản lý nhà nước về quyền tác giả, quyền liên quan.
Thứ tư, tăng cường công tác truyền thông, giáo dục pháp luật nhằm nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật về quyền tác giả trong cộng đồng và trong hệ thống giáo dục.
Thứ năm, huy động nguồn lực xã hội để hỗ trợ hoạt động sáng tạo, khai thác, chuyển giao tác phẩm và phát triển các ngành công nghiệp văn hóa.
Cuối cùng, Nhà nước có chính sách ưu đãi đối với tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghiệp văn hóa và thúc đẩy việc chuyển đổi định dạng tác phẩm để người khuyết tật có thể tiếp cận thuận lợi hơn.
