TỪ 20/06/2026, NHỮNG LOẠI BẢO HIỂM NÀO KHÔNG CHỊU THUẾ GTGT?
Từ ngày 20/06/2026, quy định về các dịch vụ bảo hiểm thuộc đối tượng không chịu thuế giá trị gia tăng (GTGT) được sửa đổi, bổ sung theo Nghị định 144/2026/NĐ-CP của Chính phủ. Đây là nội dung doanh nghiệp kinh doanh bảo hiểm và các tổ chức, cá nhân có liên quan cần lưu ý để xác định đúng nghĩa vụ thuế trong quá trình hoạt động.
Các loại bảo hiểm không chịu thuế GTGT từ ngày 20/06/2026
Theo khoản 1 Điều 1 Nghị định 144/2026/NĐ-CP, quy định bổ sung khoản 3a vào sau khoản 3 Điều 4 Nghị định 181/2025/NĐ-CP, các dịch vụ bảo hiểm thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT được xác định theo từng nhóm cụ thể.
Trước hết là nhóm bảo hiểm liên quan đến con người. Nhóm này bao gồm bảo hiểm nhân thọ, bảo hiểm sức khỏe, bảo hiểm người học và các dịch vụ bảo hiểm khác liên quan đến con người.
Tiếp theo là nhóm bảo hiểm trong lĩnh vực nông nghiệp. Các dịch vụ thuộc nhóm này bao gồm bảo hiểm vật nuôi, bảo hiểm cây trồng và các dịch vụ bảo hiểm nông nghiệp khác theo quy định của pháp luật.
Đối với lĩnh vực thủy sản, bảo hiểm đối với tàu, thuyền, trang thiết bị và các dụng cụ cần thiết khác phục vụ trực tiếp cho hoạt động đánh bắt thủy sản cũng thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT.
Bên cạnh đó, dịch vụ tái bảo hiểm theo quy định của pháp luật về kinh doanh bảo hiểm cũng thuộc nhóm dịch vụ không chịu thuế GTGT.
Ngoài ra, quy định còn áp dụng đối với bảo hiểm các công trình, thiết bị dầu khí và tàu chứa dầu mang quốc tịch nước ngoài do nhà thầu dầu khí hoặc nhà thầu phụ nước ngoài thuê để hoạt động tại vùng biển Việt Nam, vùng biển chồng lấn mà Việt Nam và các quốc gia có bờ biển tiếp liền hay đối diện đã thỏa thuận đặt dưới chế độ khai thác chung.
Như vậy, khi thực hiện các giao dịch bảo hiểm từ ngày 20/06/2026, doanh nghiệp cần xác định chính xác loại hình bảo hiểm và đối tượng được bảo hiểm để áp dụng đúng quy định về thuế GTGT.
Thuế suất 0% áp dụng đối với những hàng hóa, dịch vụ nào?
Bên cạnh các dịch vụ thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT, pháp luật thuế cũng quy định một số hàng hóa, dịch vụ được áp dụng thuế suất GTGT 0%.
Theo Điều 17 Nghị định 181/2025/NĐ-CP, thuế suất 0% được áp dụng đối với hàng hóa, dịch vụ quy định tại khoản 1 Điều 9 Luật Thuế giá trị gia tăng 2024.
Đối với hàng hóa xuất khẩu, thuế suất 0% được áp dụng đối với hàng hóa từ Việt Nam bán cho tổ chức, cá nhân ở nước ngoài và được tiêu dùng ở ngoài Việt Nam. Hàng hóa từ nội địa Việt Nam bán cho tổ chức trong khu phi thuế quan và được tiêu dùng trong khu phi thuế quan phục vụ trực tiếp cho hoạt động sản xuất xuất khẩu cũng thuộc trường hợp này.
Ngoài ra, hàng hóa đã bán tại khu vực cách ly cho cá nhân, bao gồm người nước ngoài và người Việt Nam đã làm thủ tục xuất cảnh, cũng như hàng hóa đã bán tại cửa hàng miễn thuế, thuộc nhóm được áp dụng thuế suất 0%.
Đối với dịch vụ xuất khẩu, thuế suất 0% được áp dụng đối với dịch vụ cung cấp trực tiếp cho tổ chức, cá nhân ở nước ngoài và được tiêu dùng ở ngoài Việt Nam. Trường hợp cá nhân ở nước ngoài sử dụng dịch vụ thì phải đáp ứng điều kiện ở ngoài Việt Nam trong thời gian diễn ra việc cung cấp dịch vụ.
Dịch vụ cung cấp trực tiếp cho tổ chức ở trong khu phi thuế quan và được tiêu dùng trong khu phi thuế quan để phục vụ trực tiếp cho hoạt động sản xuất xuất khẩu cũng thuộc diện áp dụng thuế suất 0%. Trong đó có dịch vụ vận chuyển và dịch vụ cung cấp cho doanh nghiệp chế xuất theo quy định.
Ngoài những trường hợp trên, thuế suất 0% còn được áp dụng đối với một số hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu khác như vận tải quốc tế; dịch vụ cho thuê phương tiện vận tải được sử dụng ngoài phạm vi lãnh thổ Việt Nam; dịch vụ của ngành hàng không, hàng hải cung cấp trực tiếp hoặc thông qua đại lý cho vận tải quốc tế.
Hoạt động xây dựng, lắp đặt công trình ở nước ngoài hoặc ở trong khu phi thuế quan; sản phẩm nội dung thông tin số cung cấp cho bên nước ngoài và có hồ sơ, tài liệu chứng minh tiêu dùng ở ngoài Việt Nam; phụ tùng, vật tư thay thế để sửa chữa, bảo dưỡng phương tiện, máy móc, thiết bị cho bên nước ngoài và tiêu dùng ở ngoài Việt Nam cũng thuộc nhóm được áp dụng thuế suất 0%.
Bên cạnh đó, hàng hóa gia công chuyển tiếp để xuất khẩu theo quy định của pháp luật và hàng hóa, dịch vụ thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT khi xuất khẩu cũng thuộc trường hợp được áp dụng thuế suất 0%.
Những trường hợp không được áp dụng thuế suất GTGT 0%
Nghị định 181/2025/NĐ-CP cũng quy định các trường hợp không được áp dụng thuế suất GTGT 0%. Việc hàng hóa, dịch vụ có yếu tố nước ngoài hoặc liên quan đến khu phi thuế quan không đồng nghĩa với việc đương nhiên được áp dụng thuế suất 0%.
Theo đó, các trường hợp không được áp dụng thuế suất 0% bao gồm chuyển giao công nghệ, chuyển nhượng quyền sở hữu trí tuệ ra nước ngoài; dịch vụ tái bảo hiểm ra nước ngoài; dịch vụ cấp tín dụng; chuyển nhượng vốn và sản phẩm phái sinh.
Ngoài ra, dịch vụ bưu chính, viễn thông và một số sản phẩm xuất khẩu theo quy định tại khoản 14 Điều 4 Nghị định 181/2025/NĐ-CP cũng không thuộc diện áp dụng thuế suất 0%.
Đối với thuốc lá, rượu, bia nhập khẩu sau đó xuất khẩu; xăng, dầu mua tại nội địa bán cho cơ sở kinh doanh trong khu phi thuế quan; xe ô tô bán cho tổ chức, cá nhân trong khu phi thuế quan cũng thuộc các trường hợp không áp dụng thuế suất 0%.
Một số dịch vụ cung cấp tại Việt Nam cho tổ chức, cá nhân ở nước ngoài như thi đấu thể thao, biểu diễn nghệ thuật, văn hóa, giải trí, hội nghị, khách sạn, đào tạo, quảng cáo, du lịch lữ hành cũng không được áp dụng thuế suất 0% theo quy định.
Tương tự, các dịch vụ cung cấp gắn với việc bán, phân phối, tiêu thụ sản phẩm, hàng hóa tại Việt Nam và dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt cũng thuộc trường hợp không áp dụng thuế suất 0%.
Đối với khu phi thuế quan, một số dịch vụ như cho thuê nhà, hội trường, văn phòng, khách sạn, kho bãi; dịch vụ vận chuyển đưa đón người lao động và dịch vụ ăn uống cũng không được áp dụng thuế suất 0%, trừ các trường hợp ngoại lệ được pháp luật quy định.
Phân biệt “không chịu thuế GTGT” với “thuế suất 0%”
Trong thực tế hoạt động kinh doanh, doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý sự khác nhau giữa hàng hóa, dịch vụ không chịu thuế GTGT và hàng hóa, dịch vụ áp dụng thuế suất 0%.
Đối với hàng hóa, dịch vụ không chịu thuế GTGT, đây là những đối tượng được pháp luật quy định không thuộc phạm vi chịu thuế. Trong khi đó, hàng hóa, dịch vụ áp dụng thuế suất 0% vẫn thuộc đối tượng chịu thuế GTGT nhưng được áp dụng mức thuế suất 0% khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định.
Sự khác biệt này có ý nghĩa trực tiếp đối với việc lập hóa đơn, kê khai thuế, hạch toán doanh thu và xác định thuế GTGT đầu vào được khấu trừ. Vì vậy, doanh nghiệp không nên đồng nhất hai trường hợp này khi thực hiện nghĩa vụ thuế.
Doanh nghiệp cần lưu ý gì?
Quy định về thuế GTGT có thể tác động trực tiếp đến hoạt động của doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp kinh doanh bảo hiểm, tái bảo hiểm, xuất khẩu hàng hóa hoặc cung cấp dịch vụ cho tổ chức, cá nhân ở nước ngoài và doanh nghiệp trong khu phi thuế quan.
Do đó, doanh nghiệp cần rà soát cụ thể từng loại hàng hóa, dịch vụ và từng giao dịch phát sinh để xác định chính xác đối tượng chịu thuế, không chịu thuế hoặc được áp dụng thuế suất 0%.
Việc xác định đúng chính sách thuế ngay từ đầu sẽ giúp doanh nghiệp thực hiện đúng quy định về lập hóa đơn, kê khai và quyết toán thuế, đồng thời hạn chế những rủi ro có thể phát sinh trong quá trình thanh tra, kiểm tra thuế.
Lưu ý: Khi áp dụng quy định thuế GTGT vào từng giao dịch cụ thể, doanh nghiệp cần đối chiếu đầy đủ điều kiện, hồ sơ và chứng từ theo quy định pháp luật tại thời điểm phát sinh giao dịch.
