TIÊU CHUẨN LẮP ĐẶT TRUNG TÂM BÁO CHÁY NĂM 2026
Trong hệ thống phòng cháy, chữa cháy, trung tâm báo cháy được xem là bộ phận điều khiển và xử lý tín hiệu quan trọng, có nhiệm vụ tiếp nhận thông tin từ các đầu báo cháy, phát tín hiệu cảnh báo và giám sát tình trạng hoạt động của toàn bộ hệ thống. Việc lắp đặt trung tâm báo cháy đúng yêu cầu kỹ thuật không chỉ bảo đảm hệ thống vận hành ổn định mà còn góp phần phát hiện và cảnh báo sớm khi có sự cố cháy xảy ra.
- Trung tâm báo cháy là gì?
Trung tâm báo cháy là thiết bị cung cấp năng lượng cho các đầu báo cháy tự động và các thiết bị khác trong hệ thống báo cháy. Đây đồng thời là bộ phận tiếp nhận, xử lý và đưa ra các tín hiệu cảnh báo dựa trên thông tin được truyền về từ các thiết bị phát hiện cháy.
Trung tâm báo cháy có chức năng nhận tín hiệu từ đầu báo cháy tự động, phát tín hiệu báo động cháy và chỉ thị vị trí xảy ra cháy. Trong trường hợp hệ thống được kết nối với thiết bị truyền tin, trung tâm còn có thể truyền tín hiệu phát hiện cháy đến nơi nhận tin báo cháy và/hoặc đến các thiết bị phòng cháy, chữa cháy tự động.
Bên cạnh chức năng báo cháy, trung tâm còn có khả năng kiểm tra tình trạng hoạt động của các thiết bị trong hệ thống và chỉ thị các sự cố kỹ thuật như đứt dây, chập mạch hoặc những bất thường khác. Tùy theo thiết kế, trung tâm báo cháy cũng có thể tự động điều khiển hoạt động của các thiết bị ngoại vi được kết nối với hệ thống.
- Tiêu chuẩn lắp đặt trung tâm báo cháy mới nhất năm 2026
Theo Mục 5.12 TCVN 7568-14:2025, việc lắp đặt trung tâm báo cháy phải đáp ứng các yêu cầu cụ thể về vị trí, khoảng cách, điều kiện môi trường, khả năng kết nối và vận hành của thiết bị.
Trước hết, trung tâm báo cháy phải có chức năng tự động kiểm tra tín hiệu từ các đầu báo cháy, kênh báo cháy và các thiết bị báo cháy khác truyền về để loại trừ các tín hiệu báo cháy giả. Không được sử dụng các trung tâm không có chức năng báo cháy làm trung tâm báo cháy. Đồng thời, trung tâm phải có khả năng giám sát tình trạng hoạt động của các thiết bị trong hệ thống nhằm kịp thời phát hiện và chỉ thị sự cố.
Trung tâm báo cháy phải được bố trí tại nơi thường xuyên có người trực suốt ngày đêm. Việc lựa chọn vị trí này nhằm bảo đảm khi hệ thống phát tín hiệu cảnh báo, người trực có thể nhanh chóng tiếp nhận thông tin và thực hiện các biện pháp xử lý cần thiết.
Trường hợp không có người trực suốt ngày đêm tại nơi đặt trung tâm báo cháy, trung tâm phải có chức năng truyền tín hiệu báo cháy và báo sự cố đến nơi trực cháy hoặc nơi có người thường trực suốt ngày đêm. Đồng thời, phải có biện pháp phòng ngừa người không có nhiệm vụ tiếp xúc với trung tâm báo cháy.
Theo yêu cầu nêu tại tiêu chuẩn, trung tâm báo cháy phải có chức năng tự động truyền tin báo cháy đến đơn vị Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ. Nơi đặt trung tâm báo cháy cũng phải có điện thoại liên lạc trực tiếp với đơn vị Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ hoặc nơi nhận tin báo cháy.
- Yêu cầu về vị trí và không gian lắp đặt
Trung tâm báo cháy phải được lắp đặt trên tường, vách ngăn hoặc trên bàn tại những vị trí không nguy hiểm về cháy, nổ. Đặc biệt, phía trước tủ trung tâm báo cháy phải có không gian trống tối thiểu 1,5 m để bảo đảm thuận tiện cho việc vận hành, kiểm tra, bảo dưỡng và xử lý khi xảy ra sự cố.
Trường hợp trung tâm báo cháy được lắp đặt trên các cấu kiện xây dựng bằng vật liệu cháy thì cấu kiện đó phải được bảo vệ bằng lá kim loại có chiều dày từ 0,001 m trở lên hoặc bằng vật liệu không cháy khác có chiều dày không dưới 0,01 m.
Trong trường hợp này, tấm bảo vệ phải có kích thước sao cho mỗi cạnh của tấm bảo vệ vượt ra ngoài cạnh của trung tâm báo cháy tối thiểu 0,1 m về mọi phía.
Đối với trần nhà bằng vật liệu cháy được, khoảng cách giữa trung tâm báo cháy và trần nhà không được nhỏ hơn 1,0 m.
Quy định này nhằm bảo đảm khoảng cách an toàn cần thiết giữa thiết bị và các vật liệu có khả năng cháy, đồng thời hạn chế nguy cơ trung tâm báo cháy bị tác động trực tiếp khi xảy ra cháy tại khu vực phía trên.
Trường hợp nhiều trung tâm báo cháy được lắp đặt cạnh nhau, khoảng cách giữa các trung tâm báo cháy không được nhỏ hơn 0,05 m.
Khi trung tâm báo cháy được lắp đặt trên tường, cột nhà hoặc giá máy, khoảng cách từ phần điều khiển của trung tâm báo cháy đến mặt sàn phải không nhỏ hơn 0,75 m và không lớn hơn 1,85 m.
Việc bảo đảm chiều cao phù hợp giúp người trực có thể dễ dàng quan sát các tín hiệu hiển thị, thao tác với bảng điều khiển và xử lý kịp thời khi hệ thống phát tín hiệu báo cháy hoặc báo sự cố.
- Yêu cầu về nhiệt độ, độ ẩm và điều kiện môi trường
Nhiệt độ và độ ẩm tại nơi đặt trung tâm báo cháy phải phù hợp với tài liệu kỹ thuật và hướng dẫn sử dụng của thiết bị.
Do đó, khi lựa chọn vị trí lắp đặt, cần xem xét điều kiện môi trường thực tế của công trình, tránh bố trí thiết bị tại những khu vực có điều kiện nhiệt độ, độ ẩm không phù hợp với yêu cầu kỹ thuật của nhà sản xuất.
- Tín hiệu báo cháy và tín hiệu báo sự cố phải khác nhau
Một yêu cầu quan trọng khác là tín hiệu âm thanh và ánh sáng khi báo cháy phải khác với tín hiệu khi báo sự cố.
Việc phân biệt rõ hai loại tín hiệu giúp người trực nhanh chóng xác định trạng thái của hệ thống, tránh nhầm lẫn giữa tình huống cháy thực tế với sự cố kỹ thuật như đứt dây, chập mạch hoặc các lỗi khác của hệ thống.
- Bảo đảm sự tương thích giữa đầu báo cháy và trung tâm báo cháy
Khi lắp đặt các đầu báo cháy với trung tâm báo cháy, cần đặc biệt chú ý đến sự phù hợp giữa các thiết bị trong toàn bộ hệ thống. Trong đó phải xem xét điện áp cấp cho đầu báo cháy, dạng tín hiệu báo cháy, phương pháp phát hiện sự cố và bộ phận kiểm tra đường dây.
Việc sử dụng các thiết bị không tương thích có thể ảnh hưởng đến khả năng truyền và xử lý tín hiệu, từ đó làm giảm hiệu quả hoạt động của hệ thống báo cháy.
Đối với tủ hiển thị phụ, thiết bị phải được lắp đặt tại nơi không có nguồn gây cháy và không lưu trữ chất cháy.
Việc lựa chọn vị trí phù hợp cho tủ hiển thị phụ giúp hạn chế nguy cơ thiết bị bị ảnh hưởng bởi các yếu tố gây cháy, đồng thời bảo đảm khả năng hiển thị thông tin cảnh báo khi có tín hiệu từ hệ thống báo cháy.
Đối với hệ thống có nhiều trung tâm báo cháy được kết nối mạng, việc thiết kế và lắp đặt phải bảo đảm tính độc lập và khả năng hoạt động của từng trung tâm.
Cụ thể, khi đường truyền giữa một trung tâm bất kỳ gặp sự cố thì sự cố này không được làm ảnh hưởng đến hoạt động của các trung tâm báo cháy khác. Yêu cầu này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với các công trình có hệ thống báo cháy quy mô lớn, nhiều khu vực và nhiều trung tâm điều khiển.
