QUYẾT ĐỊNH THI HÀNH ÁN PHẠT CẢI TẠO KHÔNG GIAM GIỮ ĐƯỢC GỬI CHO NHỮNG CÁ NHÂN, CƠ QUAN NÀO? AI SẼ QUẢN LÝ NGƯỜI CHẤP HÀNH ÁN?
Phạt cải tạo không giam giữ là một trong những hình phạt chính được áp dụng đối với người phạm tội trong trường hợp không cần thiết phải cách ly khỏi xã hội. Tuy nhiên, để bảo đảm việc thi hành án đúng quy định, pháp luật đã quy định rõ trình tự ban hành quyết định thi hành án, các cá nhân, cơ quan được nhận quyết định cũng như trách nhiệm của cơ quan quản lý, giám sát người chấp hành án.
- Quyết định thi hành án phạt cải tạo không giam giữ được gửi cho những cá nhân, cơ quan nào?
Theo Điều 92 Luật Thi hành án hình sự 2025, quyết định thi hành án phạt cải tạo không giam giữ phải thể hiện đầy đủ các thông tin như: họ tên, chức vụ của người ra quyết định; bản án hoặc quyết định được thi hành; thông tin của người chấp hành án; thời hạn chấp hành án; hình phạt bổ sung (trừ hình phạt tiền); nơi chấp hành án; cơ quan có nhiệm vụ thi hành án; cùng thông tin về Ủy ban nhân dân cấp xã, Công an cấp xã hoặc đơn vị quân đội được giao quản lý, giám sát, giáo dục người chấp hành án.
Sau khi ban hành quyết định, trong thời hạn 03 ngày làm việc, Tòa án phải gửi quyết định thi hành án đến các cá nhân, cơ quan có liên quan để tổ chức thi hành theo đúng quy định của pháp luật.
Cụ thể, quyết định được gửi đến:
- Người chấp hành án; trường hợp người chấp hành án là người dưới 18 tuổi thì gửi cho người đại diện của họ;
- Viện kiểm sát cùng cấp;
- Cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp tỉnh nơi có Ủy ban nhân dân cấp xã hoặc Công an cấp xã được giao quản lý, giám sát, giáo dục người chấp hành án; hoặc Cơ quan thi hành án hình sự cấp quân khu nếu người chấp hành án làm việc trong quân đội;
- Ủy ban nhân dân cấp xã, Công an cấp xã hoặc đơn vị quân đội được giao trực tiếp quản lý, giám sát, giáo dục người chấp hành án.
Như vậy, việc gửi quyết định thi hành án không chỉ nhằm bảo đảm quyền được biết của người chấp hành án mà còn giúp các cơ quan có thẩm quyền phối hợp thực hiện việc quản lý, giám sát và giáo dục người chấp hành án trong suốt thời gian thi hành án.
- Ai sẽ quản lý người chấp hành án phạt cải tạo không giam giữ?
Theo khoản 3 và khoản 4 Điều 93 Luật Thi hành án hình sự 2025, trong thời gian chấp hành án, Công an cấp xã hoặc đơn vị quân đội được giao quản lý là cơ quan trực tiếp thực hiện việc quản lý, giám sát và giáo dục người chấp hành án.
Các cơ quan này có trách nhiệm áp dụng các biện pháp quản lý phù hợp nhằm giúp người chấp hành án thực hiện đầy đủ nghĩa vụ theo bản án, đồng thời phòng ngừa việc vi phạm pháp luật hoặc không chấp hành các nghĩa vụ trong thời gian cải tạo không giam giữ.
Bên cạnh đó, hằng tháng, Công an cấp xã hoặc đơn vị quân đội phải tiến hành đánh giá, nhận xét quá trình chấp hành án và lập báo cáo gửi Cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp tỉnh hoặc Cơ quan thi hành án hình sự cấp quân khu để theo dõi, quản lý.
Khi người chấp hành án sắp hết thời hạn cải tạo không giam giữ hoặc được miễn, giảm toàn bộ thời gian còn lại, 03 ngày trước khi kết thúc thời hạn chấp hành án hoặc kể từ ngày nhận được quyết định miễn, giảm, Công an cấp xã hoặc đơn vị quân đội có trách nhiệm bàn giao toàn bộ hồ sơ thi hành án cho cơ quan thi hành án hình sự có thẩm quyền.
Vào ngày cuối cùng của thời hạn chấp hành án hoặc ngày quyết định miễn, giảm có hiệu lực, Cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp tỉnh hoặc Cơ quan thi hành án hình sự cấp quân khu sẽ cấp Giấy chứng nhận chấp hành xong án phạt cải tạo không giam giữ.
Giấy chứng nhận này được gửi đến:
- Người chấp hành án;
- Ủy ban nhân dân cấp xã;
- Công an cấp xã;
- Đơn vị quân đội được giao quản lý, giám sát, giáo dục;
- Tòa án đã ra quyết định thi hành án;
- Viện kiểm sát có thẩm quyền.
Tuy nhiên, nếu người chấp hành án bỏ khỏi nơi cư trú mà chưa xác định được nơi ở mới hoặc đang bị cơ quan có thẩm quyền xử lý về hành vi vi phạm pháp luật hình sự, thì cơ quan thi hành án hình sự chưa cấp giấy chứng nhận chấp hành xong án cho đến khi đủ điều kiện theo quy định.
- Thời gian chấp hành án phạt cải tạo không giam giữ là bao lâu?
Theo khoản 1 Điều 36 Bộ luật Hình sự 2015, hình phạt cải tạo không giam giữ được áp dụng đối với người phạm tội ít nghiêm trọng hoặc tội nghiêm trọng, khi người đó có nơi làm việc ổn định hoặc nơi cư trú rõ ràng và xét thấy không cần thiết phải cách ly khỏi xã hội.
Thời hạn áp dụng hình phạt này là từ 06 tháng đến 03 năm, tùy thuộc vào tính chất, mức độ của hành vi phạm tội cũng như quyết định của Tòa án.
Đối với trường hợp người bị kết án đã từng bị tạm giữ hoặc tạm giam, khoảng thời gian này sẽ được trừ vào thời gian chấp hành án cải tạo không giam giữ. Theo quy định hiện hành, 01 ngày tạm giữ hoặc tạm giam được quy đổi bằng 03 ngày cải tạo không giam giữ.
Quy định này nhằm bảo đảm quyền lợi của người bị kết án, đồng thời phản ánh đúng khoảng thời gian họ đã bị áp dụng biện pháp ngăn chặn trước khi bản án có hiệu lực.
