NGHỊ ĐỊNH 320/2026/NĐ-CP: NHỮNG THAY ĐỔI QUAN TRỌNG VỀ ĐỊNH DANH ĐIỆN TỬ, VNEID VÀ TÀI KHOẢN GIAO DỊCH ĐIỆN TỬ

Ngày 13/8/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 320/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 69/2024/NĐ-CP ngày 25/6/2024 quy định về định danh và xác thực điện tử. Nghị định mới có nhiều nội dung đáng chú ý liên quan đến việc sử dụng tài khoản định danh điện tử, tích hợp giấy tờ trên Ứng dụng định danh quốc gia, thực hiện thủ tục hành chính trực tuyến, chi trả an sinh xã hội và liên kết tài khoản giao dịch điện tử với tài khoản định danh điện tử.

Một trong những điểm đáng chú ý là phạm vi sử dụng của tài khoản định danh điện tử tiếp tục được mở rộng. Không chỉ phục vụ việc xác thực danh tính hoặc thực hiện thủ tục hành chính, tài khoản định danh điện tử còn được sử dụng để tích hợp, lưu trữ, quản lý, chia sẻ thông tin, giấy tờ; tiếp nhận các khoản hỗ trợ, hưu trí, chi trả an sinh xã hội và thực hiện nhiều giao dịch điện tử khác.

Ảnh minh họa (Internet)

1. BỔ SUNG KHÁI NIỆM “TÀI KHOẢN HƯỞNG AN SINH XÃ HỘI”

Nghị định 320/2026/NĐ-CP bổ sung khoản 12 Điều 3 Nghị định 69/2024/NĐ-CP, theo đó tài khoản hưởng an sinh xã hội là thông tin định danh trên Ứng dụng định danh quốc gia, cho phép chủ thể danh tính điện tử tích hợp thông tin tài khoản thanh toán, ví điện tử hoặc tài khoản tiền di động để tiếp nhận các khoản hỗ trợ, hưu trí, chi trả an sinh xã hội và các khoản kinh phí hợp pháp.

Quy định này tạo cơ sở để việc chi trả các khoản hỗ trợ, hưu trí và an sinh xã hội được thực hiện thông qua môi trường điện tử. Theo Nghị định, cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị – xã hội thực hiện chi trả các khoản hỗ trợ, hưu trí, chi trả an sinh xã hội và các khoản kinh phí hợp pháp khác từ ngân sách nhà nước bằng hình thức chuyển khoản đến tài khoản hưởng an sinh xã hội trên Ứng dụng định danh quốc gia.

Trường hợp đối tượng thụ hưởng chưa tạo lập tài khoản hưởng an sinh xã hội và chưa có văn bản ủy quyền tiếp nhận thì việc chi trả được thực hiện theo hình thức khác theo quy định.

Đáng chú ý, mỗi cơ quan, tổ chức, cá nhân chỉ được tích hợp một tài khoản thanh toán hoặc ví điện tử hoặc tài khoản tiền di động chính chủ, với thông tin trùng khớp với tài khoản định danh điện tử để hưởng an sinh xã hội.

2. KHÔNG ĐƯỢC YÊU CẦU XUẤT TRÌNH LẠI GIẤY TỜ ĐÃ ĐƯỢC TÍCH HỢP TRÊN VNEID

Một thay đổi quan trọng tại Nghị định 320/2026/NĐ-CP là quy định về việc khai thác và sử dụng thông tin, giấy tờ đã được tích hợp trên Ứng dụng định danh quốc gia.

Theo đó, khi tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính, dịch vụ công, giao dịch dân sự và các hoạt động khác, cơ quan, tổ chức, cá nhân thực hiện khai thác, sử dụng danh tính điện tử, thông tin, giấy tờ đã tích hợp trên Ứng dụng định danh quốc gia thì không được yêu cầu cá nhân, tổ chức nộp hoặc xuất trình bản chính, bản sao các giấy tờ, tài liệu đã được tích hợp trên Ứng dụng định danh quốc gia.

Quy định này hướng đến việc giảm yêu cầu cung cấp lại các loại giấy tờ mà thông tin đã có thể được khai thác trên môi trường điện tử.

Tuy nhiên, việc khai thác và sử dụng thông tin vẫn phải bảo đảm yêu cầu về bảo mật tài khoản định danh điện tử, bảo vệ dữ liệu cá nhân, an toàn và bí mật đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình.

Nghị định cũng quy định cơ quan, tổ chức, cá nhân khi thực hiện thủ tục hành chính, dịch vụ công trực tuyến qua Ứng dụng định danh quốc gia được miễn, giảm phí, lệ phí theo quy định của pháp luật về phí và lệ phí.

3. CÔNG DÂN TỪ ĐỦ 6 TUỔI ĐƯỢC CẤP TÀI KHOẢN ĐỊNH DANH ĐIỆN TỬ KHI CÓ NHU CẦU

Nghị định 320/2026/NĐ-CP sửa đổi quy định về đối tượng được cấp tài khoản định danh điện tử.

Theo quy định mới, công dân Việt Nam từ đủ 06 tuổi trở lên đã được cấp thẻ căn cước công dân hoặc thẻ căn cước còn thời hạn sử dụng được cấp tài khoản định danh điện tử mức độ 01 hoặc mức độ 02 khi có nhu cầu.

Đối với công dân Việt Nam dưới 06 tuổi đã được cấp thẻ căn cước thì được cấp tài khoản định danh điện tử mức độ 01 khi có nhu cầu.

Bên cạnh đó, người nước ngoài nhập cảnh hợp pháp vào Việt Nam hoặc cư trú hợp pháp tại Việt Nam được cấp tài khoản định danh điện tử không phân biệt theo mức độ khi có nhu cầu. Cơ quan, tổ chức được thành lập hoặc đăng ký hoạt động tại Việt Nam cũng được cấp tài khoản định danh điện tử không phân biệt theo mức độ khi có nhu cầu.

4. NHIỀU LOẠI GIẤY TỜ ĐƯỢC TÍCH HỢP, CẬP NHẬT TRÊN ỨNG DỤNG ĐỊNH DANH QUỐC GIA

Nghị định 320/2026/NĐ-CP bổ sung danh mục giấy tờ cấp cho cá nhân, cơ quan, tổ chức được tích hợp, cập nhật trên Ứng dụng định danh quốc gia.

Đối với cá nhân, danh mục gồm nhiều loại giấy tờ thuộc các lĩnh vực như căn cước, cư trú, xuất nhập cảnh, giao thông, lý lịch tư pháp, giáo dục, đất đai, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, thuế, hộ tịch, luật sư, du lịch, báo chí, bất động sản, y tế và các lĩnh vực khác.

Một số giấy tờ đáng chú ý gồm: Giấy xác nhận thông tin về cư trú; hộ chiếu phổ thông; thị thực; giấy phép lái xe; giấy chứng nhận đăng ký phương tiện; thông báo xử phạt vi phạm giao thông; Phiếu lý lịch tư pháp; bằng tốt nghiệp trung học phổ thông; bằng đại học, bằng thạc sĩ, bằng tiến sĩ; Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất; sổ bảo hiểm xã hội; thẻ bảo hiểm y tế; giấy chứng nhận đăng ký kết hôn; giấy khai sinh; thẻ nhà báo; thẻ hướng dẫn viên du lịch; giấy phép hành nghề khám chữa bệnh…

Đối với cơ quan, tổ chức, danh mục cũng bao gồm nhiều giấy tờ liên quan đến đăng ký doanh nghiệp, hộ kinh doanh, hợp tác xã, giấy phép kinh doanh, giấy phép lao động, giấy phép môi trường, giấy tờ về đất đai, xây dựng, giao thông, y tế, viễn thông, giáo dục, du lịch và các lĩnh vực chuyên ngành khác.

Việc mở rộng danh mục giấy tờ được tích hợp giúp tăng khả năng sử dụng dữ liệu điện tử trong các giao dịch, thủ tục hành chính và hoạt động khác trên môi trường số.

5. CƠ CHẾ CẬP NHẬT GIẤY TỜ TRÊN VNEID ĐƯỢC QUY ĐỊNH CỤ THỂ HƠN

Theo quy định mới, các giấy tờ không thuộc bí mật nhà nước do cơ quan, tổ chức có thẩm quyền cấp cho cơ quan, tổ chức, cá nhân được tự động đồng bộ, cập nhật vào hệ thống định danh và xác thực điện tử khi cơ quan, tổ chức đó có cơ sở dữ liệu đã kết nối với hệ thống.

Khi thông tin, giấy tờ trên Ứng dụng định danh quốc gia có sự thay đổi, cơ quan, tổ chức có thẩm quyền cấp giấy tờ phải thực hiện cập nhật ngay.

Trường hợp khách quan chưa thể cập nhật tại thời điểm phát sinh thay đổi thì thời gian cập nhật trên Ứng dụng định danh quốc gia không quá 24 giờ kể từ thời điểm phát sinh dữ liệu cập nhật và không quá 05 phút trong trường hợp công dân có yêu cầu cập nhật trực tiếp trên Ứng dụng định danh quốc gia.

Đối với trường hợp cơ quan, tổ chức có thẩm quyền cấp giấy tờ chưa có cơ sở dữ liệu, chủ thể danh tính điện tử có thể gửi yêu cầu tích hợp thông tin, giấy tờ thông qua Ứng dụng định danh quốc gia. Trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày hệ thống nhận được yêu cầu, cơ quan, tổ chức có thẩm quyền cấp giấy tờ thực hiện tiếp nhận, xử lý và phê duyệt yêu cầu tích hợp theo quy định.

6. THÔNG TIN TRÊN CĂN CƯỚC ĐIỆN TỬ, TÀI KHOẢN ĐỊNH DANH ĐIỆN TỬ CÓ GIÁ TRỊ TƯƠNG ĐƯƠNG VIỆC CUNG CẤP, XUẤT TRÌNH GIẤY TỜ

Nghị định 320/2026/NĐ-CP tiếp tục khẳng định giá trị sử dụng của thông tin điện tử.

Theo đó, việc sử dụng thông tin về danh tính điện tử và thông tin, giấy tờ tích hợp trên căn cước điện tử, tài khoản định danh điện tử, hệ thống định danh và xác thực điện tử có giá trị tương đương với việc cung cấp thông tin hoặc xuất trình giấy tờ trong thực hiện thủ tục hành chính, dịch vụ công, các giao dịch và hoạt động khác.

Đồng thời, tài khoản định danh điện tử được sử dụng để đăng nhập, xác thực, tích hợp, lưu trữ, quản lý, chia sẻ thông tin, giấy tờ và sử dụng dịch vụ, tiện ích trên Ứng dụng định danh quốc gia hoặc trên các ứng dụng, phần mềm khác của cơ quan, tổ chức, cá nhân đã được kết nối với hệ thống định danh và xác thực điện tử.

7. MỘT SỐ TÀI KHOẢN GIAO DỊCH ĐIỆN TỬ BẮT BUỘC LIÊN KẾT, XÁC THỰC VỚI TÀI KHOẢN ĐỊNH DANH ĐIỆN TỬ

Một nội dung có tác động đáng chú ý đến cá nhân, doanh nghiệp và các chủ thể hoạt động trên môi trường số là quy định về liên kết, xác thực tài khoản.

Theo Nghị định 320/2026/NĐ-CP, tài khoản giao dịch điện tử trên các nền tảng số phục vụ hoạt động thuộc nhiều lĩnh vực phải được liên kết, xác thực với tài khoản định danh điện tử.

Các lĩnh vực được quy định gồm: giáo dục, bình dân học vụ số, chứng khoán, viễn thông, ngân hàng, thương mại điện tử, hóa đơn điện tử, kinh doanh vận tải, kinh doanh du lịch, kinh doanh dược, khám bệnh, chữa bệnh và mạng xã hội tại Việt Nam.

Trong lĩnh vực thương mại điện tử, quy định còn đề cập đến người bán, người livestream bán hàng và người tiếp thị liên kết theo quy định của Luật Thương mại điện tử.

Đối với tài khoản giao dịch điện tử trên các nền tảng số phục vụ hoạt động quốc phòng, an ninh và dịch vụ xuyên biên giới, việc liên kết, xác thực với tài khoản định danh điện tử được thực hiện trước khi sử dụng khi các nền tảng số đáp ứng đủ điều kiện và được kết nối với nền tảng định danh và xác thực điện tử.

Đối với các lĩnh vực khác, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ sẽ ban hành danh mục cụ thể các giao dịch trực tuyến bắt buộc phải liên kết, xác thực với tài khoản định danh điện tử trước khi sử dụng.

8. THỜI HẠN LIÊN KẾT TÀI KHOẢN GIAO DỊCH ĐIỆN TỬ ĐÃ TẠO LẬP

Nghị định cũng đặt ra thời hạn chuyển tiếp đối với các tài khoản giao dịch điện tử đã được tạo lập trước khi Nghị định 320/2026/NĐ-CP có hiệu lực.

Cụ thể, các nền tảng số quốc gia phải tích hợp việc sử dụng tài khoản định danh điện tử trong xác thực, đăng nhập và thực hiện giao dịch giữa các cơ quan, tổ chức, cá nhân với nhau chậm nhất trước ngày 31/12/2026.

Đối với các tài khoản giao dịch điện tử thuộc các lĩnh vực được quy định tại khoản 9 Điều 40, trừ lĩnh vực ngân hàng, đã tạo lập trước ngày Nghị định có hiệu lực thì phải được liên kết, xác thực với tài khoản định danh điện tử chậm nhất trước ngày 31/12/2026.

Riêng các tài khoản giao dịch điện tử thuộc lĩnh vực ngân hàng đã được tạo lập trước ngày Nghị định có hiệu lực phải được liên kết, xác thực với tài khoản định danh điện tử chậm nhất trước ngày 30/6/2027.

9. TÀI KHOẢN ĐỊNH DANH ĐIỆN TỬ CÓ THỂ ĐƯỢC SỬ DỤNG ĐỂ THỰC HIỆN NHIỀU GIAO DỊCH ĐIỆN TỬ

Nghị định 320/2026/NĐ-CP mở rộng phạm vi sử dụng tài khoản định danh điện tử theo hướng trở thành một phương thức xác thực, đăng nhập và thực hiện nhiều hoạt động trên môi trường điện tử.

Tài khoản định danh điện tử có thể được sử dụng để thực hiện và nhận kết quả thủ tục hành chính, dịch vụ công trên môi trường điện tử cũng như các hoạt động khác theo nhu cầu của chủ thể danh tính điện tử.

Nghị định đồng thời khuyến khích sử dụng tài khoản định danh điện tử để đăng nhập và thực hiện các giao dịch điện tử trong những lĩnh vực như tín dụng, viễn thông, giao thông, thương mại điện tử, xuất nhập khẩu và các hoạt động thiết yếu khác.

Đáng chú ý, chủ thể danh tính điện tử có thể sử dụng Ứng dụng định danh quốc gia để tạo lập, gửi hồ sơ yêu cầu giải quyết thủ tục hành chính. Hồ sơ được chuyển từ Ứng dụng định danh quốc gia đến Cổng dịch vụ công quốc gia; kết quả giải quyết được chuyển ngược lại để thông báo cho cơ quan, tổ chức, cá nhân theo quy định.

10. TÀI KHOẢN ĐỊNH DANH ĐIỆN TỬ CỦA CÔNG DÂN CÓ THỂ BỊ KHÓA KHI THUÊ BAO DI ĐỘNG KHÔNG CHÍNH CHỦ

Nghị định 320/2026/NĐ-CP bổ sung trường hợp hệ thống định danh và xác thực điện tử tự động khóa tài khoản định danh điện tử của công dân khi số thuê bao di động được sử dụng để đăng ký tài khoản định danh điện tử đã thay đổi và không chính chủ.

Quy định này đặt ra yêu cầu người sử dụng tài khoản định danh điện tử cần bảo đảm thông tin thuê bao di động được sử dụng để đăng ký tài khoản phù hợp với thông tin chính chủ.

Đối với tổ chức, hệ thống cũng có thể ghi nhận, kiểm tra, xác thực và khóa tài khoản trong một số trường hợp như tổ chức yêu cầu khóa tài khoản, vi phạm thỏa thuận sử dụng Ứng dụng định danh quốc gia, bị giải thể, phá sản, tạm dừng hoặc chấm dứt hoạt động theo quy định pháp luật.

Trường hợp tài khoản của tổ chức bị khóa do người đứng tên đăng ký tài khoản có quyết định thi hành án của cơ quan có thẩm quyền thì tài khoản được mở khóa khi cơ quan, tổ chức thực hiện thay đổi người đứng tên đăng ký tài khoản.

11. TĂNG CƯỜNG YÊU CẦU BẢO VỆ DỮ LIỆU KHI KHAI THÁC THÔNG TIN TRÊN HỆ THỐNG

Việc mở rộng khả năng khai thác thông tin trên hệ thống định danh và xác thực điện tử đi kèm với các yêu cầu về bảo vệ dữ liệu.

Cơ quan, tổ chức, cá nhân không thuộc nhóm được khai thác theo chức năng, nhiệm vụ của mình khi khai thác thông tin, giấy tờ của tổ chức, cá nhân khác thông qua Ứng dụng định danh quốc gia phải được sự đồng ý của chủ thể thông tin, giấy tờ được khai thác.

Đối với thông tin của người bị mất năng lực hành vi dân sự, người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi, người dưới 14 tuổi, người bị tuyên bố mất tích hoặc người đã chết thì việc khai thác phải có sự đồng ý của người đại diện hợp pháp hoặc người thừa kế theo quy định.

Bên cạnh đó, cơ quan, tổ chức được kết nối, khai thác, sử dụng thông tin, giấy tờ trong hệ thống phải lưu trữ và cung cấp lịch sử khai thác, sử dụng để hiển thị trên Ứng dụng định danh quốc gia cho chủ thể danh tính điện tử biết. Lịch sử khai thác bao gồm thông tin, giấy tờ được khai thác, mục đích, số lượt, thời gian và đối tượng khai thác, sử dụng.

Việc xác thực, khai thác và sử dụng thông tin, giấy tờ tích hợp từ hệ thống định danh và xác thực điện tử cũng không được chia sẻ, cung cấp cho cơ quan, tổ chức, cá nhân khác, trừ trường hợp được chủ thể dữ liệu yêu cầu hoặc pháp luật có quy định khác.