KINH PHÍ HỌC BỔNG CHO NGƯỜI HỌC NGÀNH KHOA HỌC CƠ BẢN, KỸ THUẬT THEN CHỐT ĐƯỢC QUẢN LÝ NHƯ THẾ NÀO?
Thông tư 80/2026/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định cụ thể về việc lập dự toán, thanh toán, quản lý và sử dụng kinh phí thực hiện chính sách học bổng đối với người học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược. Theo đó, kinh phí học bổng phải được sử dụng đúng đối tượng, đúng mức, đúng thời gian và bảo đảm công khai, minh bạch trong quá trình quản lý, thanh toán và quyết toán.
1. Nguyên tắc quản lý, sử dụng kinh phí học bổng
Ngày 25/9/2026, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Thông tư 80/2026/TT-BGDĐT hướng dẫn nội dung và biện pháp tổ chức thực hiện chính sách học bổng đối với người học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược theo Nghị định 179/2026/NĐ-CP.
Theo Điều 13 Thông tư 80/2026/TT-BGDĐT, kinh phí thực hiện chính sách học bổng phải được quản lý, sử dụng đúng mục đích, đúng đối tượng, đúng mức, đúng thời gian hưởng học bổng và trong phạm vi dự toán ngân sách được cấp có thẩm quyền giao.
Việc thanh toán học bổng được thực hiện định kỳ theo tháng, căn cứ vào quyết định xét hưởng hoặc tiếp tục hưởng học bổng của người có thẩm quyền, danh sách người học đủ điều kiện, số tháng và mức học bổng được hưởng, dự toán kinh phí đã được giao cùng hồ sơ, chứng từ thanh toán theo quy định pháp luật.
Trước khi thực hiện chi trả, cơ quan, đơn vị có trách nhiệm kiểm tra, đối chiếu các thông tin liên quan nhằm bảo đảm:
- Người học thuộc đúng đối tượng, đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn hưởng học bổng;
- Không thanh toán trùng người học, trùng thời gian hoặc trùng nguồn kinh phí;
- Số tiền chi trả phù hợp với quyết định xét hưởng học bổng và dự toán ngân sách được giao;
- Thông tin tài khoản hoặc phương thức nhận học bổng của người học chính xác, hợp pháp.
Những yêu cầu này nhằm bảo đảm nguồn ngân sách dành cho chính sách học bổng được phân bổ và sử dụng đúng quy định, hạn chế sai sót trong quá trình chi trả và nâng cao hiệu quả quản lý tài chính.
2. Quy định về thanh toán, hạch toán và quyết toán kinh phí học bổng
Bên cạnh việc xác định đúng đối tượng và mức hưởng, Thông tư 80/2026/TT-BGDĐT còn quy định trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị trong quá trình thanh toán và quản lý kinh phí học bổng.
Theo đó, việc kiểm soát, thanh toán kinh phí thực hiện chính sách qua Kho bạc Nhà nước được thực hiện theo quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước, Kho bạc Nhà nước và các quy định pháp luật có liên quan.
Việc chi trả học bổng cho người học được thực hiện bằng phương thức thanh toán không dùng tiền mặt hoặc phương thức hợp pháp khác theo quy định.
Cơ quan, đơn vị được giao kinh phí có trách nhiệm hạch toán, quản lý và lưu giữ đầy đủ hồ sơ, chứng từ liên quan đến việc thực hiện chính sách học bổng theo quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước và pháp luật về kế toán.
Đối với trường hợp chi trả học bổng thông qua cơ sở đào tạo tư thục, trách nhiệm của các bên được xác định cụ thể như sau:
- Cơ quan, đơn vị được giao dự toán: Chịu trách nhiệm quản lý, hạch toán, đối soát và quyết toán kinh phí.
- Cơ sở đào tạo tư thục: Có trách nhiệm cung cấp đầy đủ chứng từ, dữ liệu chi trả và thông tin đối soát phục vụ công tác kiểm tra, quyết toán, thu hồi và hoàn trả kinh phí theo quy định.
Ngoài ra, cơ quan, đơn vị thực hiện chi trả phải cập nhật thông tin về tình hình chi trả trên Nền tảng để phục vụ công tác quản lý, theo dõi và tổng hợp. Việc cập nhật dữ liệu này không thay thế các hồ sơ, chứng từ thanh toán phải lập và lưu giữ theo quy định pháp luật.
3. Lập, tổng hợp và gửi dự toán kinh phí học bổng như thế nào?
Theo Điều 11 Thông tư 80/2026/TT-BGDĐT, việc lập, tổng hợp và gửi dự toán kinh phí thực hiện chính sách học bổng được thực hiện trên cơ sở số lượng người học dự kiến đủ điều kiện hưởng, mức học bổng và số tháng dự kiến hưởng trong năm ngân sách.
Tùy theo loại hình cơ sở đào tạo và cơ quan quản lý trực tiếp, việc lập và gửi dự toán được thực hiện theo các quy định tương ứng.
Đối với cơ sở đào tạo công lập, cơ sở đào tạo căn cứ số lượng người học dự kiến đủ điều kiện hưởng học bổng, mức học bổng và số tháng dự kiến hưởng trong năm ngân sách để xác định nhu cầu kinh phí theo mẫu tương ứng tại Phụ lục I ban hành kèm theo Thông tư 80/2026/TT-BGDĐT. Trên cơ sở đó, cơ sở đào tạo lập dự toán và gửi cơ quan có thẩm quyền theo phân cấp ngân sách nhà nước.
Đối với cơ sở đào tạo thuộc các bộ, cơ quan ngang bộ, dự toán kinh phí được gửi về bộ, cơ quan ngang bộ quản lý để tổng hợp vào dự toán ngân sách của đơn vị, gửi Bộ Tài chính theo quy định.
Riêng các cơ sở đào tạo trực thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo, dự toán kinh phí được gửi về Bộ Giáo dục và Đào tạo theo thời hạn của pháp luật về ngân sách nhà nước và hướng dẫn lập dự toán ngân sách nhà nước hằng năm để tổng hợp vào dự toán ngân sách của Bộ.
Đối với cơ sở đào tạo tư thục, cơ sở đào tạo có trách nhiệm cung cấp đầy đủ, chính xác và kịp thời dữ liệu về người học dự kiến đủ điều kiện hưởng học bổng cùng nhu cầu kinh phí cho cơ quan, đơn vị được Ủy ban nhân dân cấp tỉnh giao tiếp nhận, tổng hợp.
Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có trách nhiệm hướng dẫn việc tiếp nhận, tổng hợp và lập dự toán kinh phí thực hiện chính sách theo Điều 8 Nghị định 179/2026/NĐ-CP và quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước.
Trường hợp cơ sở đào tạo tư thục có trụ sở chính và phân hiệu tại các địa phương khác nhau, cơ sở đào tạo phải phối hợp với cơ quan, đơn vị được giao nhiệm vụ tại địa phương nơi người học được quản lý, học tập để xác định nhu cầu kinh phí theo phân cấp của địa phương. Việc tổng hợp phải bảo đảm không trùng lặp người học và nhu cầu kinh phí.
Sau khi tiếp nhận nhu cầu từ các đơn vị, các bộ, cơ quan trung ương và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh tổng hợp kinh phí thực hiện chính sách học bổng theo phạm vi, trách nhiệm được giao, gửi cơ quan tài chính có thẩm quyền theo quy định. Đồng thời, các cơ quan này gửi thông tin cho Bộ Giáo dục và Đào tạo để theo dõi, tổng hợp nhu cầu trên phạm vi toàn quốc.
4. Cập nhật dữ liệu trên Nền tảng có thay thế hồ sơ dự toán không?
Một nội dung đáng chú ý tại Điều 11 Thông tư 80/2026/TT-BGDĐT là yêu cầu cập nhật dữ liệu trên Nền tảng nhằm phục vụ việc theo dõi, đối chiếu và tổng hợp thông tin về nhu cầu kinh phí học bổng.
Theo đó, sau khi gửi dự toán kinh phí đến cơ quan có thẩm quyền, cơ quan, đơn vị lập dự toán có trách nhiệm cập nhật số liệu trên Nền tảng theo quy định.
Tuy nhiên, việc cập nhật dữ liệu trên Nền tảng không thay thế hồ sơ dự toán, quyết định giao dự toán và các tài liệu phải lập, gửi, lưu giữ theo quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước.
Số liệu trên Nền tảng chỉ phục vụ công tác tổng hợp, theo dõi và đối chiếu thông tin, không phải là điều kiện pháp lý bổ sung của hồ sơ dự toán.
Cơ quan, đơn vị lập dự toán phải chịu trách nhiệm về tính chính xác, đầy đủ và không trùng lặp của số liệu cũng như nhu cầu kinh phí đề nghị.
Quy định này giúp phân định rõ vai trò của hệ thống dữ liệu phục vụ quản lý với hồ sơ tài chính theo quy định pháp luật, đồng thời nâng cao trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị trong việc cung cấp và quản lý thông tin.
