QUYẾT ĐỊNH 42/2026/QĐ-TTG: CẬP NHẬT DANH MỤC CƠ SỞ PHẢI KIỂM KÊ KHÍ NHÀ KÍNH TỪ NGÀY 25/9/2026

QUYẾT ĐỊNH 42/2026/QĐ-TTG: CẬP NHẬT DANH MỤC CƠ SỞ PHẢI KIỂM KÊ KHÍ NHÀ KÍNH TỪ NGÀY 25/9/2026

Ngày 10/8/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 42/2026/QĐ-TTg ban hành Danh mục lĩnh vực, cơ sở phát thải khí nhà kính phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính. Quyết định này chính thức có hiệu lực từ ngày 25/9/2026, đồng thời thay thế Quyết định số 13/2024/QĐ-TTg.

Việc cập nhật danh mục có ý nghĩa quan trọng đối với các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, kinh doanh thuộc các lĩnh vực có phát sinh khí nhà kính, bởi khi thuộc danh mục, cơ sở có trách nhiệm thực hiện kiểm kê khí nhà kính cấp cơ sở và xây dựng, nộp báo cáo theo quy định pháp luật về giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và bảo vệ tầng ô-dôn.

Những lĩnh vực phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính

Theo Quyết định số 42/2026/QĐ-TTg, danh mục lĩnh vực phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính được quy định tại Phụ lục I. Các lĩnh vực bao gồm:

1. Năng lượng, gồm:

• Công nghiệp sản xuất năng lượng;
• Tiêu thụ năng lượng trong công nghiệp, thương mại, dịch vụ và dân dụng;
• Khai thác than;
• Khai thác dầu và khí tự nhiên.

2. Giao thông vận tải, gồm lĩnh vực tiêu thụ năng lượng trong giao thông vận tải.

3. Xây dựng, gồm:

• Tiêu thụ năng lượng trong ngành xây dựng;
• Các quá trình công nghiệp trong sản xuất vật liệu xây dựng.

4. Các quá trình công nghiệp, gồm:

• Sản xuất hóa chất;
• Luyện kim;
• Công nghiệp điện tử;
• Sử dụng sản phẩm thay thế cho các chất làm suy giảm tầng ô-dôn;
• Sản xuất và sử dụng các sản phẩm công nghiệp khác.

5. Nông nghiệp, lâm nghiệp và sử dụng đất, gồm:

• Chăn nuôi;
• Lâm nghiệp và thay đổi sử dụng đất;
• Trồng trọt;
• Tiêu thụ năng lượng trong nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản;
• Các nguồn phát thải khác trong nông nghiệp.

6. Chất thải, gồm:

• Bãi chôn lấp chất thải rắn;
• Xử lý chất thải rắn bằng phương pháp sinh học;
• Thiêu đốt và đốt lộ thiên chất thải;
• Xử lý và xả thải nước thải.

Như vậy, phạm vi kiểm kê khí nhà kính được xác định trên nhiều nhóm ngành, từ năng lượng, công nghiệp, giao thông, xây dựng đến nông nghiệp và xử lý chất thải.

Cơ sở thuộc danh mục có trách nhiệm gì?

Quyết định 42/2026/QĐ-TTg quy định các cơ sở phát thải khí nhà kính thuộc các Phụ lục kèm theo Quyết định có trách nhiệm thực hiện kiểm kê khí nhà kính cấp cơ sở theo hướng dẫn của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công Thương và Bộ Xây dựng.

Đồng thời, các cơ sở phải xây dựng và nộp báo cáo kiểm kê khí nhà kính theo quy định tại Nghị định số 06/2022/NĐ-CP về giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và bảo vệ tầng ô-dôn, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 119/2025/NĐ-CP và Nghị định số 83/2026/NĐ-CP.

Đây là nội dung doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý. Việc xác định một cơ sở có thuộc danh mục phải kiểm kê hay không không chỉ căn cứ vào ngành nghề đăng ký mà còn phải đối chiếu với danh mục cơ sở cụ thể được ban hành kèm theo Quyết định 42/2026/QĐ-TTg.

Nhiều cơ sở sản xuất, kinh doanh được cập nhật trong danh mục năm 2026

Phụ lục II, III và IV của Quyết định 42/2026/QĐ-TTg lần lượt quy định danh mục các cơ sở phát thải khí nhà kính phải thực hiện kiểm kê thuộc ngành Công Thương; ngành Xây dựng (bao gồm lĩnh vực xây dựng và giao thông vận tải); ngành Nông nghiệp và Môi trường.

Danh mục được xác định theo từng cơ sở, địa chỉ và ngành nghề sản xuất, kinh doanh chính. Trong đó có nhiều cơ sở hoạt động trong các lĩnh vực như sản xuất điện, khai thác và chế biến khoáng sản, sản xuất hóa chất, luyện kim, sản xuất giấy, dệt may, sản xuất sản phẩm nhựa, sản xuất vật liệu và các ngành công nghiệp khác.

Do đó, doanh nghiệp cần chủ động rà soát tên cơ sở, địa chỉ và ngành nghề sản xuất, kinh doanh trong các Phụ lục ban hành kèm theo Quyết định để xác định chính xác nghĩa vụ của mình.

Trường hợp không còn tên trong danh mục mới

Một điểm đáng chú ý tại Quyết định 42/2026/QĐ-TTg là quy định chuyển tiếp đối với các cơ sở trước đây thuộc danh mục theo Quyết định số 13/2024/QĐ-TTg.

Theo đó, trường hợp cơ sở thuộc Danh mục cơ sở phát thải khí nhà kính phải thực hiện kiểm kê theo Quyết định số 13/2024/QĐ-TTg nhưng không có tên trong Danh mục ban hành kèm theo Quyết định 42/2026/QĐ-TTg thì được miễn trừ nghĩa vụ nộp báo cáo kiểm kê khí nhà kính cấp cơ sở từ năm 2027, đối với kỳ báo cáo số liệu kiểm kê của năm 2026.

Quy định này giúp xác định rõ trách nhiệm của các cơ sở trong giai đoạn chuyển tiếp giữa hai danh mục.

Quyết định 42/2026/QĐ-TTg có hiệu lực từ ngày 25/9/2026

Quyết định số 42/2026/QĐ-TTg có hiệu lực thi hành từ ngày 25/9/2026. Kể từ thời điểm này, Quyết định số 13/2024/QĐ-TTg hết hiệu lực.

Các Bộ: Nông nghiệp và Môi trường, Công Thương, Xây dựng có trách nhiệm hướng dẫn, đôn đốc và kiểm tra các cơ sở phát thải khí nhà kính thuộc thẩm quyền quản lý thực hiện nghĩa vụ kiểm kê và nộp báo cáo.

Đối với các địa phương, UBND các tỉnh, thành phố có trách nhiệm chỉ đạo cơ quan chuyên môn đôn đốc các cơ sở thuộc danh mục thực hiện kiểm kê; đồng thời phối hợp với các Bộ liên quan để rà soát, cập nhật thông tin và chịu trách nhiệm về tính chính xác, đầy đủ của danh mục cơ sở trên địa bàn.

Doanh nghiệp cần chủ động rà soát nghĩa vụ

Việc Quyết định 42/2026/QĐ-TTg có hiệu lực từ ngày 25/9/2026 đặt ra yêu cầu các doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, năng lượng, công nghiệp, xây dựng, giao thông, nông nghiệp và xử lý chất thải, cần chủ động kiểm tra tình trạng của cơ sở mình trong danh mục mới.

Doanh nghiệp nên rà soát tên cơ sở, địa chỉ, ngành nghề hoạt động và các thông tin liên quan trong các Phụ lục của Quyết định, từ đó xác định việc có thuộc đối tượng phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính hay không. Trường hợp thuộc danh mục, doanh nghiệp cần chuẩn bị việc thu thập số liệu, thực hiện kiểm kê và lập báo cáo theo đúng hướng dẫn, thời hạn và quy định pháp luật hiện hành.

Việc chủ động rà soát và thực hiện đúng nghĩa vụ không chỉ giúp doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu pháp luật về môi trường mà còn hạn chế các rủi ro pháp lý có thể phát sinh trong quá trình hoạt động, kiểm tra và quản lý phát thải khí nhà kính.