1. Căn cứ pháp lý
– Luật hôn nhân và gia đình 2014.
2. Quy định về hạn chế quyền yêu cầu giải quyết ly hôn
– Thứ nhất, theo khoản 1 điều 51 Luật hôn nhân và gia đình 2014 quy định: “Vợ, chồng hoặc cả hai người có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn.”. Tuy nhiên để bảo vệ quyền và lợi ích cho phụ nữ và trẻ em, luật quy định thêm tại khoản 3: “Chồng không có quyền yêu cầu ly hôn trong trường hợp vợ đang có thai, sinh con hoặc đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi.”
+ Như vậy, trường hợp người vợ có thai hoặc đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi thì người chồng bị hạn chế quyền yêu cầu giải quyết ly hôn. Trong trường hợp này, tòa án sẽ không thụ lý đơn xin ly hôn của người chồng, người chồng phải đợi đến khi người vợ sinh con xong và đứa trẻ trên 12 tháng tuổi mới được tiếp tục xin ly hôn.
+ Tuy nhiên, quy định này chỉ hạn chế quyền ly hôn của người chồng. Có nghĩa là nếu người vợ làm đơn xin ly hôn, mặc dù đang có thai hoặc đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi, thì tòa án vẫn thụ lý, giải quyết như những trường hợp bình thường khác.
– Thứ hai, Tòa án không giải quyết cho vợ, chồng ly hôn nếu không có đủ căn cứ về việc vợ, chồng có hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được (theo khoản 1 Điều 56 Luật Hôn nhân và gia đình 2014), trong đó:
+ Điều kiện cần: Vợ, chồng có hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng.
+ Điều kiện đủ: Làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được.
3. Ý nghĩa của quy định hạn chế quyền yêu cầu ly hôn
Quy định hạn chế quyền yêu cầu ly hôn có những ý nghĩa quan trọng về mặt pháp lý và đạo lý:
– Góp phần phòng tránh phần nào các ảnh hưởng, rủi ro có thể xảy ra, bảo vệ lợi ích người vợ khi mang thai, sinh con hoặc đang nuôi con – giai đoạn vô cùng nhạy cảm, dễ ảnh hưởng đến tinh thần của người phụ nữ.
– Đảm bảo nguyên tắc cơ bản của chế độ hôn nhân và gia đình là xây dựng gia đình ấm no, tiến bộ, hạnh phúc; các thành viên gia đình có nghĩa vụ tôn trọng, quan tâm, chăm sóc, giúp đỡ nhau.
