LUẬT PHÒNG, CHỐNG MA TÚY 2025: NHỮNG ĐIỂM MỚI ĐÁNG CHÚ Ý TỪ NGÀY 01/7/2026

Luật Phòng, chống ma túy năm 2025 được Quốc hội thông qua nhằm tiếp tục hoàn thiện cơ sở pháp lý cho công tác phòng, chống ma túy, quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy và tổ chức cai nghiện. Với nhiều quy định được sửa đổi, bổ sung, Luật đặt ra những yêu cầu mới trong công tác quản lý, giám sát và hỗ trợ người cai nghiện, đồng thời làm rõ hơn trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, gia đình và cộng đồng trong phòng, chống ma túy.

1. Luật Phòng, chống ma túy năm 2025 có hiệu lực từ ngày nào?

Ngày 10/12/2025, Quốc hội thông qua Luật Phòng, chống ma túy số 120/2025/QH15. Luật gồm 08 chương, 56 điều, trong đó có 11 điều được bổ sung mới, 40 điều được sửa đổi, bổ sung và 10 điều bị bãi bỏ so với Luật Phòng, chống ma túy năm 2021. Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026.

Việc ban hành Luật mới nhằm khắc phục những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện quy định trước đây, đồng thời bảo đảm sự thống nhất của pháp luật về phòng, chống ma túy trong bối cảnh tổ chức bộ máy quản lý nhà nước có sự thay đổi. Các quy định mới tập trung vào kiểm soát hoạt động hợp pháp liên quan đến ma túy, quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy, xác định tình trạng nghiện, cai nghiện và quản lý sau cai nghiện.

2. Bổ sung biện pháp giám sát điện tử đối với một số đối tượng

Một trong những nội dung đáng chú ý của Luật Phòng, chống ma túy năm 2025 là việc bổ sung quy định về biện pháp giám sát điện tử tại Điều 12.

Theo đó, giám sát điện tử là biện pháp sử dụng thiết bị điện tử để quản lý, giám sát đối với các nhóm đối tượng sau:

• Người đang cai nghiện ma túy tự nguyện tại gia đình, cộng đồng;
• Người đang điều trị nghiện bằng thuốc thay thế;
• Người đang bị quản lý sau cai nghiện ma túy.

Luật quy định Trưởng Công an cấp xã có thẩm quyền áp dụng biện pháp giám sát điện tử. Người bị áp dụng biện pháp này có trách nhiệm chấp hành quyết định, không tự ý tháo gỡ, phá hủy hoặc tác động làm rối loạn hoạt động của thiết bị; đồng thời phải thông báo ngay cho Công an cấp xã khi phát hiện thiết bị bị hư hỏng.

Chính phủ được giao quy định chi tiết về thiết bị, đối tượng, điều kiện, thời hạn, trình tự, thủ tục và việc xử lý vi phạm trong quá trình áp dụng biện pháp giám sát điện tử.

Quy định này hướng đến việc nâng cao hiệu quả quản lý, hạn chế tình trạng người thuộc diện quản lý rời khỏi địa bàn hoặc tiếp tục sử dụng trái phép chất ma túy mà không được phát hiện, xử lý kịp thời.

3. Điều chỉnh quy định về quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy

Luật Phòng, chống ma túy năm 2025 tiếp tục sửa đổi, bổ sung các quy định về quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy, trong đó chú trọng giải quyết những khó khăn phát sinh khi quản lý người không có nơi cư trú ổn định hoặc thường xuyên thay đổi nơi cư trú.

Luật bổ sung quy định về việc quản lý trong trường hợp người sử dụng trái phép chất ma túy bị tạm giữ, tạm giam theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự. Theo đó, Trưởng Công an cấp xã quyết định tạm đình chỉ việc quản lý trong thời gian người đó bị tạm giữ, tạm giam. Nếu thời gian tạm giữ, tạm giam dài hơn thời hạn quản lý còn lại thì quyết định dừng việc quản lý; nếu ngắn hơn thì tiếp tục quản lý cho đến hết thời hạn.

Bên cạnh đó, Luật sửa đổi, bổ sung trách nhiệm của người sử dụng trái phép chất ma túy, yêu cầu chấp hành việc quản lý của Công an cấp xã và cam kết thực hiện nghiêm chỉnh các quy định của pháp luật.

Những thay đổi này nhằm nâng cao hiệu quả quản lý tại cơ sở, đồng thời tạo cơ sở pháp lý rõ ràng hơn cho việc thực hiện trách nhiệm của cơ quan có thẩm quyền và người thuộc diện quản lý.

4. Thay đổi quy định về thời hạn và quy trình cai nghiện ma túy

Công tác cai nghiện ma túy là một trong những nội dung được sửa đổi đáng chú ý tại Luật năm 2025.

Theo quy định mới được giới thiệu tại Điều 29, thời hạn cai nghiện ma túy đối với người cai nghiện lần đầu là 24 tháng; đối với người cai nghiện lần thứ hai trở lên là 36 tháng. Quy trình cai nghiện phải bảo đảm thực hiện đủ 05 giai đoạn theo quy định của Luật.

Đối với việc cai nghiện tại cơ sở cai nghiện ma túy tư nhân, người cai nghiện tiếp tục phải bảo đảm thực hiện ít nhất 03 giai đoạn đầu; các giai đoạn và thời gian còn lại được thực hiện tại gia đình, cộng đồng theo quy định.

Luật cũng bổ sung quy định về việc tổ chức cai nghiện tự nguyện tại cơ sở cai nghiện ma túy công lập, trường giáo dưỡng và quy định giao trường giáo dưỡng tổ chức cai nghiện cho người từ đủ 12 tuổi đến dưới 18 tuổi. Nội dung này nhằm tạo điều kiện phù hợp hơn với đặc điểm lứa tuổi, trong đó có việc bảo đảm cơ hội tiếp tục học văn hóa.

Việc sửa đổi thời hạn và quy trình cai nghiện hướng đến bảo đảm tính thống nhất trong áp dụng pháp luật, hạn chế sự tùy nghi trong quá trình tổ chức thực hiện và tạo điều kiện để người cai nghiện hoàn thành đầy đủ các giai đoạn cần thiết.

5. Hoàn thiện quy định về quản lý sau cai nghiện và trách nhiệm của gia đình, cộng đồng

Bên cạnh việc tổ chức cai nghiện, Luật Phòng, chống ma túy năm 2025 tiếp tục hoàn thiện các quy định về quản lý, hỗ trợ người sau cai nghiện tại nơi cư trú.

Luật quy định trách nhiệm của gia đình và cộng đồng trong công tác phòng, chống ma túy; đồng thời xác định quyền, nghĩa vụ của người cai nghiện ma túy và cơ sở cai nghiện ma túy. Các quy định liên quan đến việc lập danh sách, đưa ra khỏi danh sách người nghiện ma túy và người bị quản lý sau cai nghiện cũng được sửa đổi, bổ sung.

Đáng chú ý, Luật bổ sung chính sách khuyến khích tổ chức, cá nhân tham gia cung cấp dịch vụ cai nghiện ma túy và sử dụng lao động là người nghiện ma túy, người đã chấp hành xong quyết định cai nghiện. Đây là cơ sở nhằm tăng cường sự tham gia của xã hội vào công tác cai nghiện, hỗ trợ người sau cai nghiện ổn định cuộc sống và tái hòa nhập cộng đồng.

6. Hoàn thiện cơ chế kiểm soát các hoạt động hợp pháp liên quan đến ma túy

Luật năm 2025 sửa đổi, bổ sung các quy định về kiểm soát hoạt động nghiên cứu, giám định, sản xuất, vận chuyển, xuất nhập khẩu và những hoạt động hợp pháp khác liên quan đến chất ma túy, tiền chất.

Một điểm điều chỉnh là sửa đổi khái niệm “tiền chất”, theo hướng xác định đây là hóa chất thường được sử dụng trong quá trình điều chế, sản xuất chất ma túy và thuộc danh mục do Chính phủ ban hành. Việc thay đổi cách diễn đạt nhằm phù hợp hơn với thực tiễn, bởi các hóa chất được sử dụng để sản xuất ma túy có thể đa dạng và thay thế cho nhau.

Luật cũng bổ sung nội dung liên quan đến thức ăn chăn nuôi, thức ăn thủy sản có chứa chất ma túy, tiền chất vào phạm vi kiểm soát. Quy định này góp phần hoàn thiện cơ sở pháp lý cho hoạt động quản lý, cấp phép và kiểm soát các hoạt động hợp pháp có liên quan.