KINH DOANH ĐA CẤP TỪ NĂM 2026: HÀNG HÓA NÀO ĐƯỢC PHÉP KINH DOANH VÀ DOANH NGHIỆP CẦN LƯU Ý GÌ?
Kinh doanh theo phương thức đa cấp là một hình thức kinh doanh được pháp luật điều chỉnh chặt chẽ, đặc biệt về đối tượng hàng hóa được phép kinh doanh và trách nhiệm của doanh nghiệp trong quá trình hoạt động. Từ ngày 01/07/2026, các quy định tại Nghị định 137/2026/NĐ-CP đặt ra những yêu cầu cụ thể mà doanh nghiệp và người tham gia cần lưu ý.
- Kinh doanh theo phương thức đa cấp được hiểu như thế nào?
Theo khoản 1 Điều 3 Nghị định 137/2026/NĐ-CP, kinh doanh theo phương thức đa cấp là hoạt động kinh doanh sử dụng mạng lưới người tham gia gồm nhiều cấp, nhiều nhánh, trong đó người tham gia được hưởng hoa hồng, tiền thưởng và lợi ích kinh tế khác từ kết quả kinh doanh của mình và của những người khác trong mạng lưới.
Như vậy, có thể nhận diện hoạt động kinh doanh đa cấp thông qua một số đặc điểm chính. Thứ nhất, hoạt động kinh doanh được tổ chức theo mạng lưới người tham gia gồm nhiều cấp, nhiều nhánh. Thứ hai, người tham gia có thể nhận hoa hồng, tiền thưởng hoặc các lợi ích kinh tế khác. Thứ ba, các khoản lợi ích này được xác định không chỉ từ kết quả kinh doanh của chính người tham gia mà còn từ kết quả kinh doanh của những người khác trong mạng lưới.
Theo khoản 2 Điều 3 Nghị định 137/2026/NĐ-CP, doanh nghiệp bán hàng đa cấp là doanh nghiệp đã được cơ quan có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận đăng ký hoạt động bán hàng đa cấp để tổ chức hoạt động kinh doanh theo phương thức đa cấp.
Bên cạnh đó, khoản 3 Điều 3 Nghị định 137/2026/NĐ-CP xác định người tham gia bán hàng đa cấp là cá nhân giao kết hợp đồng tham gia bán hàng đa cấp với doanh nghiệp bán hàng đa cấp.
- Từ 01/07/2026, những hàng hóa nào được kinh doanh đa cấp?
Một trong những nội dung đáng chú ý của Nghị định 137/2026/NĐ-CP là quy định về đối tượng được phép kinh doanh theo phương thức đa cấp.
Theo khoản 1 Điều 4 Nghị định 137/2026/NĐ-CP, hoạt động kinh doanh theo phương thức đa cấp chỉ được thực hiện đối với hàng hóa. Mọi hoạt động kinh doanh theo phương thức đa cấp với đối tượng không phải là hàng hóa đều bị cấm, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.
Nghị định 137/2026/NĐ-CP không xây dựng một danh mục cụ thể về tất cả hàng hóa được phép kinh doanh đa cấp mà xác định theo phương pháp loại trừ. Theo đó, hàng hóa được kinh doanh theo phương thức đa cấp phải không thuộc các nhóm hàng hóa bị loại trừ tại điểm a và điểm b khoản 2 Điều 4 Nghị định này.
Cụ thể, từ ngày 01/07/2026, về nguyên tắc, hàng hóa được phép kinh doanh theo phương thức đa cấp là những hàng hóa không thuộc các nhóm sau đây:
- Thuốc;
- Thiết bị y tế;
- Các loại thuốc thú y, bao gồm cả thuốc thú y thủy sản;
- Thuốc bảo vệ thực vật;
- Hóa chất, chế phẩm diệt côn trùng, diệt khuẩn hạn chế sử dụng và cấm sử dụng trong lĩnh vực gia dụng và y tế;
- Các loại hóa chất nguy hiểm;
- Sản phẩm nội dung số.
Như vậy, doanh nghiệp không thể căn cứ đơn thuần vào việc một sản phẩm được phép lưu hành trên thị trường để đưa sản phẩm đó vào hoạt động bán hàng đa cấp. Hàng hóa còn phải đáp ứng điều kiện về đối tượng được phép kinh doanh theo phương thức đa cấp theo quy định của Nghị định 137/2026/NĐ-CP.
- Doanh nghiệp bán hàng đa cấp phải kê khai những thông tin gì về hàng hóa?
Ngoài yêu cầu hàng hóa phải thuộc đối tượng được phép kinh doanh đa cấp, doanh nghiệp còn phải kê khai cụ thể danh mục hàng hóa dự kiến kinh doanh khi thực hiện thủ tục đăng ký hoạt động bán hàng đa cấp.
Theo khoản 5 Điều 10 Nghị định 137/2026/NĐ-CP, trong hồ sơ đề nghị cấp giấy chứng nhận đăng ký hoạt động bán hàng đa cấp, doanh nghiệp phải có 01 bản danh mục hàng hóa kinh doanh theo phương thức đa cấp.
Danh mục này phải thể hiện các thông tin gồm:
- Tên hàng hóa;
- Chủng loại;
- Xuất xứ;
- Quy cách đóng gói;
- Giá bán;
- Số điểm thưởng quy đổi tương ứng với giá bán;
- Thời điểm áp dụng.
Quy định này giúp xác định rõ hàng hóa mà doanh nghiệp dự kiến đưa vào hệ thống kinh doanh đa cấp, đồng thời tạo cơ sở để cơ quan quản lý và người tham gia có thể kiểm tra, theo dõi thông tin về sản phẩm.
- Khi thay đổi danh mục hàng hóa, doanh nghiệp phải làm gì?
Trong quá trình hoạt động, nếu doanh nghiệp có thay đổi thông tin trong danh mục hàng hóa kinh doanh theo phương thức đa cấp, doanh nghiệp không được tùy ý áp dụng ngay mà phải thực hiện việc công bố thông tin theo quy định.
Theo khoản 2 Điều 12 Nghị định 137/2026/NĐ-CP, khi có thay đổi thông tin tại danh mục hàng hóa kinh doanh theo phương thức đa cấp, doanh nghiệp có trách nhiệm công bố công khai trên trang thông tin điện tử trước khi áp dụng và chịu trách nhiệm về nội dung công bố.
Đáng chú ý, khoản 3 Điều 13 Nghị định 137/2026/NĐ-CP yêu cầu doanh nghiệp đăng tải công khai việc thay đổi thông tin danh mục hàng hóa kinh doanh theo phương thức đa cấp tối thiểu 05 ngày làm việc trước ngày áp dụng.
Hồ sơ công khai gồm:
- Thông báo thay đổi thông tin danh mục hàng hóa, trong đó nêu rõ nội dung thay đổi và thời điểm áp dụng;
- Danh mục hàng hóa kinh doanh theo phương thức đa cấp đã thay đổi;
- Phiếu công bố sản phẩm hoặc tài liệu có giá trị tương đương theo quy định của pháp luật.
