HƯỚNG DẪN LÀM LÝ LỊCH TƯ PHÁP TRỰC TIẾP HOẶC QUA BƯU ĐIỆN TỪ NGÀY 01/7/2026
Từ ngày 01/7/2026, thủ tục yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp được thực hiện theo quy định mới tại Thông tư 101/2026/TT-BCA và Nghị định 216/2026/NĐ-CP. Theo đó, bên cạnh hình thức trực tuyến đối với một số trường hợp, công dân Việt Nam chưa có tài khoản định danh điện tử mức độ 2, người nước ngoài, trường hợp yêu cầu cấp Phiếu cho người thân hoặc thực hiện thủ tục theo ủy quyền vẫn có thể lựa chọn nộp hồ sơ trực tiếp hoặc gửi qua dịch vụ bưu chính.
Để tránh hồ sơ bị yêu cầu bổ sung hoặc từ chối tiếp nhận, người yêu cầu cần xác định đúng đối tượng, chuẩn bị đầy đủ giấy tờ và thực hiện đúng trình tự theo quy định.
- Những ai được làm lý lịch tư pháp trực tiếp hoặc qua bưu điện?
Theo khoản 1 Điều 13 Thông tư 101/2026/TT-BCA, các trường hợp được thực hiện thủ tục yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp bằng hình thức trực tiếp hoặc qua dịch vụ bưu chính gồm:
- Công dân Việt Nam chưa có tài khoản định danh điện tử mức độ 2;
- Người nước ngoài;
- Cá nhân yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp cho cha, mẹ, vợ, chồng, con hoặc người mà mình đang giám hộ;
- Cá nhân ủy quyền cho người khác thực hiện thủ tục yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp.
Như vậy, không phải mọi trường hợp đều bắt buộc phải thực hiện thủ tục trực tuyến. Tùy thuộc vào đối tượng và tình huống cụ thể, người có nhu cầu vẫn có thể lựa chọn phương thức nộp hồ sơ trực tiếp hoặc qua dịch vụ bưu chính.
- Hồ sơ yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp gồm những gì?
Theo điểm a khoản 2 Điều 13 Thông tư 101/2026/TT-BCA, người yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp phải kê khai đầy đủ, chính xác thông tin trong Tờ khai yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp theo mẫu quy định.
Hồ sơ cơ bản gồm:
- Tờ khai yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp;
- Văn bản ủy quyền thực hiện thủ tục, nếu thuộc trường hợp ủy quyền;
- Giấy tờ chứng minh thuộc đối tượng được miễn hoặc giảm phí, nếu có.
Trong đó, cần lưu ý việc lựa chọn đúng biểu mẫu:
Biểu mẫu số 02 được sử dụng khi cá nhân yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp cho chính mình.
Biểu mẫu số 03 được sử dụng trong trường hợp cá nhân yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp cho cha, mẹ, vợ, chồng, con, người mà mình giám hộ hoặc ủy quyền cho người khác thực hiện thủ tục.
Lưu ý khi gửi hồ sơ qua bưu điện
Đối với trường hợp gửi hồ sơ thông qua dịch vụ bưu chính, người yêu cầu cần đặc biệt lưu ý yêu cầu về chứng thực chữ ký trong Tờ khai.
Theo điểm b khoản 1 Điều 22 Nghị định 216/2026/NĐ-CP, Tờ khai gửi qua dịch vụ bưu chính phải có chứng thực chữ ký của cá nhân yêu cầu theo quy định của pháp luật.
Đây là nội dung người dân cần kiểm tra kỹ trước khi gửi hồ sơ để hạn chế trường hợp hồ sơ bị yêu cầu bổ sung do chưa đáp ứng yêu cầu về hình thức.
- Nộp hồ sơ cấp Phiếu lý lịch tư pháp ở đâu?
Địa điểm tiếp nhận hồ sơ được xác định tùy thuộc vào phương thức nộp và nơi cư trú của người yêu cầu.
Trường hợp nộp hồ sơ trực tiếp
Người yêu cầu có thể nộp hồ sơ tại cơ quan có thẩm quyền cấp Phiếu lý lịch tư pháp nơi cư trú hoặc nơi gần nhất, theo quy định.
Việc lựa chọn địa điểm phù hợp giúp người yêu cầu thuận tiện hơn trong quá trình nộp hồ sơ, bổ sung giấy tờ và nhận kết quả khi cần thiết.
Trường hợp gửi hồ sơ qua dịch vụ bưu chính
Đối với công dân Việt Nam, địa chỉ gửi hồ sơ được xác định như sau:
- Nếu có nơi thường trú: gửi đến cơ quan có thẩm quyền cấp Phiếu lý lịch tư pháp nơi thường trú;
- Nếu không có nơi thường trú: gửi đến cơ quan có thẩm quyền nơi tạm trú;
- Nếu đang cư trú ở nước ngoài: gửi đến cơ quan có thẩm quyền nơi cư trú trước khi xuất cảnh.
Đối với người nước ngoài:
- Nếu đang cư trú tại Việt Nam: gửi hồ sơ đến cơ quan có thẩm quyền cấp Phiếu lý lịch tư pháp nơi cư trú;
- Nếu đã rời Việt Nam: gửi hồ sơ đến Cơ quan có thẩm quyền cấp Phiếu lý lịch tư pháp thuộc Bộ Công an.
Do đó, trước khi gửi hồ sơ, người yêu cầu nên xác định chính xác cơ quan có thẩm quyền để tránh việc hồ sơ phải chuyển đến cơ quan khác, kéo dài thời gian giải quyết.
- Trình tự xử lý hồ sơ cấp Phiếu lý lịch tư pháp
Theo khoản 2 Điều 13 Thông tư 101/2026/TT-BCA, sau khi tiếp nhận hồ sơ, cơ quan có thẩm quyền sẽ kiểm tra thông tin về đối tượng yêu cầu, Tờ khai, chứng thực chữ ký, văn bản ủy quyền và các giấy tờ có liên quan.
Tùy vào tình trạng hồ sơ, việc xử lý được thực hiện theo các trường hợp sau:
Hồ sơ đầy đủ, hợp lệ: Cơ quan tiếp nhận lập Phiếu tiếp nhận hồ sơ và hẹn trả kết quả – Biểu mẫu số 10.
Hồ sơ chưa đầy đủ: Cơ quan có thẩm quyền yêu cầu người dân bổ sung hồ sơ bằng Biểu mẫu số 11, đồng thời nêu rõ nội dung cần bổ sung và hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ.
Quá 15 ngày không bổ sung hồ sơ: Nếu người yêu cầu không thực hiện việc bổ sung thông tin, giấy tờ theo yêu cầu thì cơ quan có thẩm quyền đóng hồ sơ và thông báo cho người yêu cầu.
Không đủ điều kiện hoặc giấy tờ không hợp lệ: Cơ quan có thẩm quyền từ chối tiếp nhận bằng Phiếu từ chối tiếp nhận hồ sơ – Biểu mẫu số 12, trong đó phải nêu rõ lý do từ chối.
Trường hợp yêu cầu cấp đồng thời Phiếu số 01 và Phiếu số 02
Một điểm đáng lưu ý là nếu người yêu cầu muốn cấp đồng thời Phiếu lý lịch tư pháp số 01 và Phiếu lý lịch tư pháp số 02 thì phải thực hiện theo quy định về hồ sơ và phí tương ứng.
Theo nội dung được quy định, người yêu cầu phải nộp 02 bộ hồ sơ và thanh toán phí theo quy định.
Do đó, trước khi làm thủ tục, người dân nên xác định rõ mục đích sử dụng Phiếu lý lịch tư pháp để lựa chọn đúng loại Phiếu cần cấp, tránh phát sinh thủ tục hoặc chi phí không cần thiết.
- Cơ quan có thẩm quyền xử lý những thông tin gì?
Sau khi hồ sơ được tiếp nhận và các khoản phí được thực hiện theo quy định, cơ quan có thẩm quyền tiến hành các bước nghiệp vụ để giải quyết yêu cầu.
Trong quá trình này, cơ quan có thẩm quyền thực hiện tra cứu tình trạng án tích, đồng thời kiểm tra các thông tin liên quan đến việc cấm đảm nhiệm chức vụ, thành lập, quản lý doanh nghiệp, hợp tác xã và thực hiện xác minh trong trường hợp thông tin cần được làm rõ.
Việc xác minh nhằm bảo đảm thông tin được thể hiện trên Phiếu lý lịch tư pháp là chính xác, đầy đủ theo dữ liệu được cơ quan có thẩm quyền quản lý.
- Nhận kết quả Phiếu lý lịch tư pháp như thế nào?
Sau khi Phiếu lý lịch tư pháp được Cục trưởng Cục Hồ sơ nghiệp vụ, Giám đốc Công an cấp tỉnh hoặc người được ủy quyền duyệt, ký theo thẩm quyền, kết quả sẽ được trả theo phương thức mà người yêu cầu đã lựa chọn trong Tờ khai.
Người dân có thể lựa chọn hình thức nhận kết quả phù hợp với nhu cầu của mình.
Nhận kết quả qua dịch vụ bưu chính
Nếu lựa chọn nhận Phiếu lý lịch tư pháp qua bưu chính, người yêu cầu cần ghi rõ địa chỉ nhận kết quả trong hồ sơ và lựa chọn dịch vụ bưu chính có bảo đảm.
Cơ quan cấp Phiếu có trách nhiệm bảo đảm bí mật đời tư và phối hợp với đơn vị cung ứng dịch vụ bưu chính công ích để giao Phiếu đúng cho cá nhân yêu cầu cấp Phiếu.
Theo Nghị định 216/2026/NĐ-CP, người yêu cầu nhận kết quả qua bưu chính đồng thời phải thanh toán phí dịch vụ bưu chính cho đơn vị cung cấp dịch vụ.
- Một số lưu ý khi làm lý lịch tư pháp trực tiếp hoặc qua bưu điện
Để quá trình thực hiện thủ tục thuận lợi, người yêu cầu nên lưu ý một số vấn đề sau:
Thứ nhất, xác định đúng đối tượng và phương thức thực hiện. Không phải trường hợp nào cũng áp dụng cùng một phương thức nộp hồ sơ. Người yêu cầu cần xác định mình thuộc trường hợp nộp trực tiếp, qua bưu chính hay thực hiện theo phương thức khác.
Thứ hai, kê khai thông tin chính xác và thống nhất. Các thông tin nhân thân trong Tờ khai cần được kê khai đầy đủ, chính xác, đặc biệt là những thông tin liên quan đến nhân thân, cư trú và quá trình sinh sống, làm việc.
Thứ ba, chú ý yêu cầu chứng thực chữ ký nếu gửi hồ sơ qua bưu chính. Đây là một trong những nội dung có thể khiến hồ sơ phải bổ sung nếu người yêu cầu không thực hiện đúng quy định.
Thứ tư, trường hợp ủy quyền cần chuẩn bị văn bản ủy quyền hợp lệ. Người được ủy quyền chỉ có thể thực hiện thủ tục trong phạm vi được ủy quyền và phải cung cấp đầy đủ giấy tờ theo quy định.
Thứ năm, lựa chọn đúng loại Phiếu lý lịch tư pháp. Phiếu số 01 và Phiếu số 02 có mục đích và phạm vi sử dụng khác nhau. Người yêu cầu nên xác định rõ yêu cầu của cơ quan, tổ chức hoặc mục đích sử dụng trước khi thực hiện.
