DOANH NGHIỆP CÓ NHIỀU HÀNG HÓA CHỊU CÁC MỨC THUẾ GTGT KHÁC NHAU KÊ KHAI THẾ NÀO?
Trong quá trình hoạt động, nhiều doanh nghiệp kinh doanh đồng thời nhiều loại hàng hóa, dịch vụ thuộc các mức thuế suất thuế giá trị gia tăng (GTGT) khác nhau. Việc xác định và kê khai đúng mức thuế suất đối với từng loại hàng hóa, dịch vụ là yêu cầu quan trọng nhằm bảo đảm thực hiện đúng nghĩa vụ thuế và hạn chế rủi ro trong quá trình kê khai, quyết toán thuế.
Doanh nghiệp kinh doanh nhiều loại hàng hóa, dịch vụ phải kê khai thuế GTGT ra sao?
Theo khoản 4 Điều 9 Luật Thuế giá trị gia tăng 2024, số 48/2024/QH15, cơ sở kinh doanh nhiều loại hàng hóa, dịch vụ có mức thuế suất thuế GTGT khác nhau, bao gồm cả đối tượng không chịu thuế GTGT, phải khai thuế GTGT theo từng mức thuế suất quy định đối với từng loại hàng hóa, dịch vụ.
Như vậy, doanh nghiệp cần xác định riêng từng loại hàng hóa, dịch vụ theo mức thuế suất tương ứng để thực hiện kê khai thuế. Ví dụ, trong cùng kỳ tính thuế, doanh nghiệp phát sinh hoạt động kinh doanh các nhóm hàng hóa, dịch vụ thuộc các mức thuế suất khác nhau thì không được gộp toàn bộ doanh thu để áp dụng chung một mức thuế suất mà phải phân loại theo mức thuế suất áp dụng cho từng hàng hóa, dịch vụ.
Không xác định được mức thuế suất GTGT thì doanh nghiệp phải làm gì?
Khoản 4 Điều 9 Luật Thuế giá trị gia tăng 2024 quy định rõ, trong trường hợp cơ sở kinh doanh không xác định hàng hóa, dịch vụ theo từng mức thuế suất thì phải tính và nộp thuế GTGT theo mức thuế suất cao nhất của hàng hóa, dịch vụ mà cơ sở sản xuất, kinh doanh.
Có thể hiểu nguyên tắc kê khai thuế GTGT của người nộp thuế như sau:
- Trường hợp xác định được thuế suất: Kê khai theo đúng mức thuế suất của từng loại.
- Trường hợp không xác định được thuế suất: Tính và nộp thuế theo mức thuế suất cao nhất của hàng hóa, dịch vụ mà cơ sở sản xuất, kinh doanh.
Do đó, doanh nghiệp kinh doanh nhiều loại hàng hóa, dịch vụ khác nhau cần xác định chính xác đối tượng chịu thuế và mức thuế suất ngay từ khâu hạch toán, lập hóa đơn và kê khai để tránh trường hợp phải áp dụng mức thuế suất cao nhất.
Thuế GTGT hiện hành gồm những mức thuế suất nào?
Theo Điều 9 Luật Thuế giá trị gia tăng 2024, các mức thuế suất thuế GTGT được quy định gồm 0%, 5% và 10%.
Thuế suất GTGT 0% áp dụng đối với những trường hợp nào?
Mức thuế suất 0% thuế GTGT áp dụng đối với hàng hóa, dịch vụ sau đây:
Thứ nhất, hàng hóa xuất khẩu bao gồm: hàng hóa từ Việt Nam bán cho tổ chức, cá nhân ở nước ngoài và được tiêu dùng ở ngoài Việt Nam; hàng hóa từ nội địa Việt Nam bán cho tổ chức trong khu phi thuế quan và được tiêu dùng trong khu phi thuế quan phục vụ trực tiếp cho hoạt động sản xuất xuất khẩu; hàng hóa đã bán tại khu vực cách ly cho cá nhân (người nước ngoài hoặc người Việt Nam) đã làm thủ tục xuất cảnh; hàng hóa đã bán tại cửa hàng miễn thuế; hàng hóa xuất khẩu tại chỗ.
Thứ hai, áp dụng đối với dịch vụ xuất khẩu, gồm: dịch vụ cung cấp trực tiếp cho tổ chức, cá nhân ở nước ngoài và được tiêu dùng ở ngoài Việt Nam; dịch vụ cung cấp trực tiếp cho tổ chức ở trong khu phi thuế quan và được tiêu dùng trong khu phi thuế quan phục vụ trực tiếp cho hoạt động sản xuất xuất khẩu.
Thứ ba, áp dụng đối với một số hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu khác, như: vận tải quốc tế; dịch vụ cho thuê phương tiện vận tải được sử dụng ngoài phạm vi lãnh thổ Việt Nam; dịch vụ của ngành hàng không, hàng hải cung cấp trực tiếp hoặc thông qua đại lý cho vận tải quốc tế; hoạt động xây dựng, lắp đặt công trình ở nước ngoài hoặc ở trong khu phi thuế quan; sản phẩm nội dung thông tin số cung cấp cho bên nước ngoài và có hồ sơ, tài liệu chứng minh tiêu dùng ở ngoài Việt Nam theo quy định của Chính phủ; phụ tùng, vật tư thay thế để sửa chữa, bảo dưỡng phương tiện, máy móc, thiết bị cho bên nước ngoài và tiêu dùng ở ngoài Việt Nam; hàng hóa gia công chuyển tiếp để xuất khẩu theo quy định của pháp luật; hàng hóa, dịch vụ thuộc đối tượng không chịu thuế giá trị gia tăng khi xuất khẩu.
Bên cạnh đó, một số loại hàng hóa, dịch vụ không được áp dụng thuế suất 0% như: chuyển giao công nghệ, chuyển nhượng quyền sở hữu trí tuệ ra nước ngoài; dịch vụ tái bảo hiểm ra nước ngoài; dịch vụ cấp tín dụng; chuyển nhượng vốn; sản phẩm phái sinh; dịch vụ bưu chính, viễn thông; sản phẩm xuất khẩu quy định tại khoản 23 Điều 5 của Luật này; thuốc lá, rượu, bia nhập khẩu sau đó xuất khẩu; xăng, dầu mua tại nội địa bán cho cơ sở kinh doanh trong khu phi thuế quan; xe ô tô bán cho tổ chức, cá nhân trong khu phi thuế quan.
Những hàng hóa, dịch vụ nào áp dụng thuế suất GTGT 5%?
Theo khoản 2 Điều 9 Luật Thuế giá trị gia tăng 2024, mức thuế suất 5% áp dụng đối với các loại hàng hóa, dịch vụ sau đây:
1. Nước sạch phục vụ sản xuất và sinh hoạt không bao gồm các loại nước uống đóng chai, đóng bình và các loại nước giải khát khác.
2. Phân bón, quặng để sản xuất phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và chất kích thích tăng trưởng vật nuôi theo quy định của pháp luật.
3. Dịch vụ đào đắp, nạo vét kênh, mương, ao hồ phục vụ sản xuất nông nghiệp; nuôi trồng, chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh cho cây trồng; sơ chế, bảo quản sản phẩm nông nghiệp.
4. Sản phẩm cây trồng, rừng trồng (trừ gỗ, măng), chăn nuôi, thủy sản nuôi trồng, đánh bắt chưa chế biến thành các sản phẩm khác hoặc chỉ qua sơ chế thông thường, trừ sản phẩm quy định tại khoản 1 Điều 5 Luật Thuế giá trị gia tăng 2024.
5. Mủ cao su dạng mủ cờ-rếp, mủ tờ, mủ bún, mủ cốm; lưới, dây giềng và sợi để đan lưới đánh cá.
6. Sản phẩm bằng đay, cói, tre, nứa, lá, rơm, vỏ dừa, sọ dừa, bèo tây và các sản phẩm thủ công khác sản xuất bằng nguyên liệu tận dụng từ nông nghiệp; xơ bông đã qua chải thô, chải kỹ; giấy in báo.
7. Tàu khai thác thủy sản tại vùng biển; máy móc, thiết bị chuyên dùng phục vụ cho sản xuất nông nghiệp theo quy định của Chính phủ.
8. Thiết bị y tế theo quy định của pháp luật về quản lý thiết bị y tế; thuốc phòng bệnh, chữa bệnh; dược chất, dược liệu là nguyên liệu sản xuất thuốc chữa bệnh, thuốc phòng bệnh.
9. Thiết bị dùng để giảng dạy và học tập bao gồm: các loại mô hình, hình vẽ, bảng, phấn, thước, com-pa.
10. Hoạt động nghệ thuật biểu diễn truyền thống, dân gian.
11. Đồ chơi cho trẻ em; sách các loại, trừ sách quy định tại khoản 15 Điều 5 của Luật này.
12. Dịch vụ khoa học, công nghệ.
13. Bán, cho thuê, cho thuê mua nhà ở xã hội.
Hàng hóa, dịch vụ nào áp dụng thuế suất GTGT 10%?
Mức thuế suất 10% được áp dụng đối với hàng hóa, dịch vụ ngoài các loại hàng hóa, dịch vụ thuộc diện áp dụng thuế suất 0% và 5%, bao gồm cả dịch vụ được các nhà cung cấp nước ngoài không có cơ sở thường trú tại Việt Nam cung cấp cho tổ chức, cá nhân tại Việt Nam qua kênh thương mại điện tử và các nền tảng số.
Doanh nghiệp cần lưu ý gì khi kê khai thuế GTGT?
Đối với doanh nghiệp kinh doanh nhiều nhóm hàng hóa, dịch vụ, việc phân loại đúng từng loại hàng hóa, dịch vụ theo mức thuế suất GTGT có ý nghĩa quan trọng trong quá trình lập hóa đơn và kê khai thuế.
Doanh nghiệp nên rà soát danh mục hàng hóa, dịch vụ đang kinh doanh, xác định rõ hàng hóa, dịch vụ thuộc diện không chịu thuế GTGT, áp dụng thuế suất 0%, 5% hay 10% để thực hiện kê khai phù hợp. Trường hợp không xác định được từng mức thuế suất, doanh nghiệp có thể phải tính và nộp thuế theo mức thuế suất cao nhất.
