ĐỊNH DANH ĐỊA ĐIỂM TỪ NGÀY 01/9/2026: MỖI ĐỊA ĐIỂM ĐƯỢC CẤP MÃ ĐỊNH DANH RIÊNG, DỮ LIỆU ĐƯỢC KẾT NỐI TRÊN TOÀN QUỐC
Ngày 19/8/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 326/2026/NĐ-CP quy định về định danh địa điểm, tạo cơ sở pháp lý cho việc xây dựng, quản lý và khai thác Cơ sở dữ liệu định danh địa điểm trên phạm vi toàn quốc. Nghị định có hiệu lực từ ngày 01/9/2026.
Đây là một bước quan trọng trong quá trình chuẩn hóa dữ liệu địa điểm, tăng cường khả năng kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành và phục vụ chuyển đổi số trong quản lý nhà nước cũng như phát triển kinh tế – xã hội.
- Định danh địa điểm là gì?
Theo Nghị định 326/2026/NĐ-CP, định danh địa điểm là hoạt động thu thập, tạo lập dữ liệu và cấp mã định danh cho một địa điểm nhằm phân biệt địa điểm đó với các địa điểm khác.
Đối tượng được định danh không chỉ giới hạn ở nhà ở hoặc địa chỉ dân cư mà có phạm vi rất rộng, bao gồm thửa đất, công trình kiến trúc, công trình xây dựng, kết cấu xây dựng, địa danh và các cấu trúc vật lý, đối tượng khác thuộc danh mục được Nghị định quy định.
Như vậy, định danh địa điểm được xây dựng theo hướng tạo lập một hệ thống dữ liệu thống nhất, trong đó mỗi địa điểm có một mã riêng để phục vụ việc nhận diện, quản lý và kết nối thông tin.
- Mỗi địa điểm được cấp một mã định danh duy nhất gồm 12 chữ số
Một trong những nội dung đáng chú ý nhất của Nghị định là quy định mỗi địa điểm chỉ có một mã định danh duy nhất.
Theo Điều 3, mã định danh phải bảo đảm tính liên tục, ổn định, không trùng lặp trong toàn hệ thống. Sau khi được tạo lập và gắn cho một đối tượng cụ thể, mã định danh địa điểm phải có tính ổn định lâu dài.
Đặc biệt, Điều 4 quy định mã định danh địa điểm là dãy số tự nhiên gồm 12 chữ số do Cơ sở dữ liệu định danh địa điểm xác lập. Mỗi địa điểm được gắn một mã riêng biệt, bảo đảm khả năng mở rộng, liên kết, tích hợp, kết nối, chia sẻ và khai thác thông tin.
Quy định này tạo ra một cơ chế nhận diện thống nhất đối với địa điểm trên phạm vi cả nước, qua đó hạn chế tình trạng thông tin về cùng một địa điểm bị phân tán hoặc không đồng nhất giữa các hệ thống dữ liệu.
- Cơ sở dữ liệu định danh địa điểm sẽ quản lý những thông tin gì?
Cơ sở dữ liệu định danh địa điểm là cơ sở dữ liệu quốc gia, tập trung và thống nhất trên phạm vi toàn quốc, được chuẩn hóa để lưu trữ và quản lý thông tin về các địa điểm thuộc phạm vi điều chỉnh của Nghị định.
Dữ liệu có thể bao gồm nhiều nhóm thông tin quan trọng như:
- Mã định danh địa điểm;
- Đối tượng được định danh;
- Địa chỉ và lối tiếp cận;
- Mã bưu chính;
- Thông tin tọa độ theo hệ tọa độ VN-2000 hoặc WGS-84;
- Thông tin giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, nếu có;
- Trạng thái hoạt động của địa điểm;
- Tên địa điểm;
- Thông tin kết cấu;
- Thông tin địa không gian ba chiều, nếu có;
- Cơ quan chủ quản dữ liệu;
- Dấu hiệu nhận biết địa điểm;
- Thông tin về chủ sở hữu, người sử dụng địa điểm, nếu có;
- Các thông tin khác được kết nối, chia sẻ từ cơ sở dữ liệu quốc gia và cơ sở dữ liệu chuyên ngành.
Điều này cho thấy định danh địa điểm không đơn thuần là việc “đặt mã” cho một địa chỉ mà hướng tới xây dựng một hồ sơ dữ liệu số của địa điểm, có khả năng liên thông với nhiều hệ thống thông tin khác nhau.
- Dữ liệu địa điểm được thu thập và cập nhật như thế nào?
Theo Nghị định, dữ liệu phục vụ định danh địa điểm được thu thập, tạo lập từ các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành thuộc quản lý của các bộ, cơ quan ngang bộ và địa phương, sau đó được tổng hợp về Cơ sở dữ liệu định danh địa điểm.
Đáng chú ý, việc cập nhật dữ liệu phải được thực hiện thường xuyên và kịp thời khi có biến động. Cơ quan quản lý cơ sở dữ liệu gốc có trách nhiệm rà soát, cập nhật dữ liệu thuộc phạm vi quản lý và đồng bộ với Cơ sở dữ liệu định danh địa điểm.
Trường hợp tổ chức, cá nhân phát hiện thông tin địa điểm có sai sót, chủ thể có quyền phản ánh, kiến nghị với cơ quan nhà nước có thẩm quyền để được kiểm tra, xử lý.
Đây là điểm có ý nghĩa thực tiễn, bởi chất lượng của hệ thống định danh phụ thuộc rất lớn vào tính đầy đủ, chính xác và kịp thời của dữ liệu đầu vào.
- Người dân có thể khai thác dữ liệu định danh địa điểm trên VNeID
Nghị định quy định dữ liệu định danh địa điểm được kết nối, chia sẻ và khai thác để phục vụ quản lý nhà nước và phát triển kinh tế – xã hội.
Đối với dữ liệu công khai, tổ chức, cá nhân có thể khai thác thông qua ứng dụng định danh quốc gia VNeID. Cá nhân cũng có thể khai thác thông tin của mình trong Cơ sở dữ liệu định danh địa điểm thông qua ứng dụng này.
Đối với các tổ chức, cá nhân không thuộc nhóm được khai thác trực tiếp theo quy định, việc khai thác dữ liệu được thực hiện thông qua tổ chức cung cấp dịch vụ xác thực điện tử và phải thực hiện nghĩa vụ phí theo quy định.
Trường hợp có nhu cầu khai thác thông tin khác ngoài phạm vi dữ liệu được phép tiếp cận, phải có sự đồng ý của chủ sở hữu hoặc người quản lý địa điểm theo quy định.
- Không phải toàn bộ dữ liệu địa điểm đều được công khai
Một nội dung cần đặc biệt lưu ý là Nghị định phân loại dữ liệu định danh địa điểm thành dữ liệu công khai và dữ liệu không công khai.
Dữ liệu công khai bao gồm các thông tin nhất định về mã định danh, đối tượng, địa chỉ, lối tiếp cận, mã bưu chính, tọa độ, trạng thái, tên và dấu hiệu nhận biết địa điểm.
Trong khi đó, một số dữ liệu liên quan đến giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, kết cấu, địa không gian ba chiều, cơ quan chủ quản, chủ sở hữu hoặc người sử dụng và các dữ liệu khác được xác định là dữ liệu không công khai. Việc khai thác, chia sẻ phải tuân thủ pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân và bảo vệ bí mật nhà nước.
Do đó, việc một địa điểm được định danh không đồng nghĩa với việc mọi thông tin liên quan đến địa điểm đó đều được công khai cho bất kỳ cá nhân, tổ chức nào.
- Dữ liệu đã có sẽ được kế thừa, hạn chế việc tạo lập trùng lặp
Nghị định đặt ra nguyên tắc sử dụng và kế thừa dữ liệu từ các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành hiện có.
Các bộ, cơ quan ngang bộ và UBND cấp tỉnh nếu đã có dữ liệu bản đồ hoặc hệ thống thông tin đáp ứng tiêu chuẩn về định danh địa điểm thì có trách nhiệm chia sẻ, cung cấp để Bộ Công an cập nhật, tích hợp vào Cơ sở dữ liệu định danh địa điểm. Mục tiêu là bảo đảm tính kế thừa, tiết kiệm và tránh lãng phí.
Quy định này có ý nghĩa trong việc hạn chế tình trạng mỗi cơ quan xây dựng một hệ thống dữ liệu riêng, thiếu khả năng kết nối hoặc phải thu thập lại những thông tin đã tồn tại trong các hệ thống khác.
- Việc kết nối cơ sở dữ liệu phải đáp ứng yêu cầu về an toàn thông tin
Đối với cơ quan, tổ chức có nhu cầu kết nối với Cơ sở dữ liệu định danh địa điểm, hệ thống thông tin đang quản lý phải đáp ứng yêu cầu bảo đảm an toàn hệ thống thông tin tối thiểu cấp độ 3.
Cơ quan, tổ chức có nhu cầu kết nối phải gửi văn bản đề nghị, trong đó nêu rõ phạm vi và mục đích kết nối. Cơ quan quản lý, vận hành Cơ sở dữ liệu định danh địa điểm phối hợp kiểm tra an ninh, an toàn hệ thống trong thời hạn không quá 30 ngày kể từ ngày nhận được yêu cầu.
Sau khi hoàn thành kiểm tra, trong thời hạn không quá 05 ngày làm việc, cơ quan quản lý, vận hành Cơ sở dữ liệu định danh địa điểm tiến hành kết nối theo quy định.
Thông tin được khai thác chỉ được sử dụng đúng mục đích cho phép và không được tự ý chuyển giao, chia sẻ hoặc cung cấp cho chủ thể khác nếu không đáp ứng điều kiện pháp luật.
- Những nhóm địa điểm nào được định danh?
Phạm vi đối tượng định danh địa điểm theo Phụ lục Nghị định rất rộng.
Một số nhóm đáng chú ý gồm:
Thứ nhất, nhóm biên giới, địa giới và cơ sở đo đạc, như cột mốc điểm cơ sở, điểm cơ sở, mốc quốc giới, cửa khẩu và các mốc địa giới hành chính.
Thứ hai, nhóm công trình văn hóa, tôn giáo, tín ngưỡng, như công trình di tích, lăng tẩm, tháp cổ, chùa, đền, đình, miếu.
Thứ ba, nhóm trụ sở cơ quan nhà nước và cơ sở sản xuất nông, lâm nghiệp, bao gồm cơ sở nuôi trồng thủy sản, nông trường, trang trại.
Thứ tư, nhóm công trình xử lý chất thải và công trình an ninh, trong đó có bãi chôn lấp rác, cơ sở xử lý chất thải nguy hại, cơ sở xử lý chất thải rắn, nhà máy hoặc trạm xử lý nước thải tập trung và trung tâm phòng cháy, chữa cháy.
Thứ năm, nhóm giao thông, bao gồm đường bộ, đường sắt, công trình giao thông đường bộ, công trình đường sắt, công trình giao thông hàng không, đường thủy và hàng hải.
Thứ sáu, nhóm nguồn nước, mặt nước tĩnh và công trình trên đê, như giếng nước, mạch nước, sông, suối, ao, hồ, đầm, hồ chứa, cống thủy lợi, đập dâng, đê, kênh, mương và trạm bơm.
Đáng chú ý, thửa đất cũng thuộc nhóm đối tượng được định danh địa điểm và có mã đối tượng LA01.
- Trách nhiệm của các cơ quan nhà nước
Nghị định phân định trách nhiệm của nhiều cơ quan trong quá trình triển khai hệ thống định danh địa điểm.
Bộ Công an giữ vai trò chủ trì đầu tư, xây dựng Cơ sở dữ liệu định danh địa điểm tập trung thống nhất; tổ chức quy trình định danh; hướng dẫn đồng bộ dữ liệu; tổ chức kết nối, tích hợp với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, hệ thống định danh và xác thực điện tử, Cổng Dịch vụ công quốc gia và các nền tảng khác.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường có trách nhiệm liên quan đến hệ tọa độ, cơ sở dữ liệu nền địa lý quốc gia và cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai.
Bộ Xây dựng có trách nhiệm hướng dẫn triển khai đánh số và gắn biển số nhà, công trình xây dựng; đồng thời chia sẻ, đồng bộ dữ liệu về kết cấu hạ tầng xây dựng theo phạm vi quản lý.
UBND cấp tỉnh có trách nhiệm phối hợp thu thập, tạo lập, cập nhật dữ liệu; chỉ đạo cơ quan chuyên môn cấp tỉnh, cấp xã thực hiện việc thu thập, kiểm tra, cập nhật và quản lý dữ liệu phục vụ định danh địa điểm.
