ĐIỀU KIỆN VÀ CÁC TRƯỜNG HỢP CẤP PHÉP HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC NGHỀ NGHIỆP THEO NGHỊ ĐỊNH 361/2026/NĐ-CP
Ngày 17/9/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 361/2026/NĐ-CP quy định về điều kiện đầu tư và hoạt động trong giáo dục nghề nghiệp, giáo dục đại học và kiểm định chất lượng giáo dục. Nghị định có hiệu lực thi hành kể từ ngày 17/9/2026, đồng thời đặt ra những quy định mới liên quan đến việc thành lập, tổ chức hoạt động, cấp phép, điều chỉnh, bổ sung quyết định cấp phép hoạt động giáo dục nghề nghiệp cũng như việc tổ chức đào tạo tại các địa điểm khác nhau.
Đối với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, việc đáp ứng đầy đủ điều kiện pháp lý trước khi tuyển sinh và tổ chức đào tạo có ý nghĩa quan trọng nhằm bảo đảm chất lượng đào tạo, quyền lợi của người học cũng như tính hợp pháp trong quá trình hoạt động. Đặc biệt, Nghị định 361/2026/NĐ-CP đã quy định tương đối cụ thể về điều kiện cấp phép hoạt động giáo dục nghề nghiệp, phạm vi hoạt động được cấp phép và những trường hợp cơ sở giáo dục nghề nghiệp phải thực hiện thủ tục cấp phép, điều chỉnh, bổ sung quyết định cấp phép.
Ảnh minh họa(Internet)
- Điều kiện cấp phép hoạt động giáo dục nghề nghiệp
Theo Điều 9 Nghị định 361/2026/NĐ-CP, cơ sở giáo dục nghề nghiệp, phân hiệu của cơ sở giáo dục nghề nghiệp nước ngoài tại Việt Nam được cấp phép hoạt động giáo dục nghề nghiệp khi đáp ứng các điều kiện tương ứng với phạm vi đề nghị cấp phép, trừ các trường hợp được quy định riêng tại khoản 2 Điều 9 Nghị định này.
Trước hết, về tổ chức bộ máy và đội ngũ nhà giáo, cơ sở giáo dục nghề nghiệp phải có bộ máy lãnh đạo, quản lý; hệ thống văn bản nội bộ; số lượng và trình độ của đội ngũ nhà giáo đáp ứng chuẩn cơ sở giáo dục nghề nghiệp do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành. Các điều kiện này phải phù hợp với quy mô đào tạo dự kiến cũng như chiến lược, kế hoạch phát triển của cơ sở giáo dục nghề nghiệp trong giai đoạn ít nhất 05 năm.
Quy định này cho thấy điều kiện cấp phép không chỉ được xem xét dựa trên khả năng tổ chức đào tạo tại thời điểm nộp hồ sơ mà còn gắn với năng lực phát triển của cơ sở giáo dục nghề nghiệp trong một giai đoạn nhất định. Theo đó, cơ sở giáo dục nghề nghiệp cần có sự chuẩn bị tương đối đầy đủ về bộ máy quản lý, nhân sự chuyên môn và kế hoạch phát triển để bảo đảm khả năng duy trì hoạt động đào tạo ổn định sau khi được cấp phép.
Về cơ sở vật chất, cơ sở giáo dục nghề nghiệp phải có diện tích phòng học lý thuyết; phòng, xưởng thực hành, thí nghiệm, thực tập đáp ứng mức tối thiểu tính theo mét vuông trên một người học chính quy quy đổi theo quy định về chuẩn cơ sở giáo dục nghề nghiệp và phù hợp với quy mô đào tạo dự kiến.
Trong thời gian chuẩn cơ sở giáo dục nghề nghiệp chưa quy định mức tối thiểu tính theo mét vuông trên một người học chính quy quy đổi, diện tích phòng học lý thuyết; phòng, xưởng thực hành, thực tập dùng cho học tập, giảng dạy phải bảo đảm ở mức bình quân ít nhất là 5,5 m²/chỗ học.
Bên cạnh diện tích sử dụng, cơ sở giáo dục nghề nghiệp còn phải bảo đảm cơ sở vật chất, trang thiết bị, công nghệ và học liệu đáp ứng quy định của chuẩn chương trình đào tạo của ngành, nghề hoặc nhóm ngành, nhóm nghề hoặc lĩnh vực. Các điều kiện này đồng thời phải phù hợp với quy mô đào tạo dự kiến trong giai đoạn ít nhất 05 năm.
Trường hợp chưa có chuẩn chương trình đào tạo đối với ngành, nghề hoặc nhóm ngành, nhóm nghề hoặc lĩnh vực tương ứng thì thực hiện theo chương trình đào tạo do người đứng đầu cơ sở giáo dục nghề nghiệp ban hành. Chương trình phải phù hợp với Khung trình độ quốc gia Việt Nam và đáp ứng yêu cầu bảo đảm chất lượng đào tạo giáo dục nghề nghiệp.
Một điều kiện quan trọng khác là cơ sở giáo dục nghề nghiệp phải có đủ chương trình đào tạo của từng ngành, nghề dự kiến tuyển sinh, đào tạo trong nhóm ngành, nhóm nghề đề nghị cấp phép. Các chương trình đào tạo phải đáp ứng yêu cầu về cấu trúc, nội dung, trình tự, thủ tục và thẩm quyền ban hành theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng như quy định của pháp luật chuyên ngành khác nếu có.
Như vậy, điều kiện cấp phép hoạt động giáo dục nghề nghiệp theo Nghị định 361/2026/NĐ-CP được đặt trên nhiều phương diện, từ tổ chức bộ máy, đội ngũ nhà giáo, cơ sở vật chất, thiết bị, công nghệ, học liệu đến chương trình đào tạo. Việc đáp ứng đồng thời các điều kiện này là cơ sở để bảo đảm cơ sở giáo dục nghề nghiệp có đủ năng lực thực tế để triển khai hoạt động đào tạo trong phạm vi đề nghị cấp phép.
- Trường hợp cấp văn bằng của nước ngoài
Đối với trường hợp cơ sở giáo dục nghề nghiệp, phân hiệu của cơ sở giáo dục nghề nghiệp nước ngoài tại Việt Nam cấp văn bằng của nước ngoài, Nghị định 361/2026/NĐ-CP đặt ra yêu cầu phải bảo đảm sự phù hợp với quy định về liên kết đào tạo với nước ngoài.
Cụ thể, các nội dung cần bảo đảm gồm ngành, nghề và trình độ đào tạo; đối tượng tuyển sinh; cơ sở vật chất, thiết bị đào tạo; chương trình, giáo trình, tài liệu đào tạo; đội ngũ nhà giáo; ngôn ngữ giảng dạy và học tập.
Quy định này nhằm bảo đảm hoạt động đào tạo có yếu tố nước ngoài được thực hiện trong khuôn khổ pháp luật, đồng thời bảo đảm sự thống nhất giữa chương trình đào tạo, điều kiện tuyển sinh, đội ngũ giảng dạy và hệ thống cơ sở vật chất với yêu cầu của hoạt động liên kết đào tạo với nước ngoài.
- Các trường hợp phải thực hiện thủ tục cấp phép, điều chỉnh, bổ sung quyết định cấp phép
Theo Nghị định 361/2026/NĐ-CP, cơ sở giáo dục nghề nghiệp, phân hiệu của cơ sở giáo dục nghề nghiệp nước ngoài tại Việt Nam phải thực hiện đăng ký cấp phép, điều chỉnh, bổ sung quyết định cấp phép hoạt động giáo dục nghề nghiệp trong một số trường hợp cụ thể.
Thứ nhất, cơ sở phải thực hiện thủ tục khi cấp phép hoạt động giáo dục nghề nghiệp đối với nhóm ngành, nhóm nghề mới. Đây là trường hợp phạm vi đào tạo được mở rộng sang nhóm ngành, nhóm nghề chưa nằm trong phạm vi đã được cấp phép trước đó.
Thứ hai, thủ tục cấp phép hoặc điều chỉnh, bổ sung quyết định cấp phép được thực hiện sau khi sáp nhập, chia, tách cơ sở giáo dục nghề nghiệp thuộc trường hợp phải thực hiện thủ tục cấp phép hoặc điều chỉnh, bổ sung quyết định cấp phép hoạt động giáo dục nghề nghiệp theo quy định tại khoản 5 Điều 3 Nghị định 361/2026/NĐ-CP.
Thứ ba, cơ sở giáo dục nghề nghiệp phải thực hiện thủ tục khi thành lập phân hiệu hoặc mở thêm địa điểm đào tạo ngoài địa điểm đào tạo được cấp phép hoạt động giáo dục nghề nghiệp, trừ trường hợp thuộc trường hợp được miễn thủ tục theo khoản 4 Điều 9 Nghị định 361/2026/NĐ-CP.
Thứ tư, trường hợp chuyển trụ sở chính, phân hiệu hoặc địa điểm đào tạo đã được cấp phép hoạt động giáo dục nghề nghiệp đến nơi khác, cơ sở cũng phải thực hiện thủ tục theo quy định.
Những quy định này đặt ra yêu cầu đối với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp phải thường xuyên rà soát phạm vi hoạt động thực tế so với phạm vi được cấp phép. Khi có sự thay đổi về nhóm ngành, nhóm nghề, cơ cấu tổ chức, phân hiệu hoặc địa điểm đào tạo, cơ sở cần xác định rõ việc thay đổi đó có thuộc trường hợp phải thực hiện thủ tục cấp phép hoặc điều chỉnh, bổ sung quyết định cấp phép hay không.
- Các trường hợp không phải thực hiện thủ tục đăng ký cấp phép khi đào tạo tại địa điểm khác
Nghị định 361/2026/NĐ-CP cũng quy định một số trường hợp cơ sở giáo dục nghề nghiệp, phân hiệu của cơ sở giáo dục nghề nghiệp nước ngoài tại Việt Nam không phải thực hiện thủ tục đăng ký cấp phép hoạt động giáo dục nghề nghiệp khi tổ chức đào tạo tại địa điểm khác ngoài địa điểm đã được cấp phép.
Cụ thể, trường hợp thứ nhất là khi cơ sở tổ chức đào tạo một số mô đun, môn học, thực hành, thực tập nhưng không quá 30% tổng khối lượng kiến thức chương trình đào tạo của ngành, nghề thuộc nhóm ngành, nhóm nghề tại địa điểm đã được cấp phép.
Trường hợp thứ hai là khi pháp luật chuyên ngành có quy định phải tổ chức đào tạo thực hành, thực tập tại địa điểm ngoài trường.
Việc quy định các trường hợp này tạo cơ sở pháp lý cho cơ sở giáo dục nghề nghiệp có thể tổ chức một số nội dung đào tạo ngoài địa điểm đã được cấp phép mà không phải thực hiện thủ tục cấp phép mới, đồng thời vẫn phải tuân thủ các yêu cầu liên quan đến chương trình đào tạo và bảo đảm chất lượng.
Theo quy định của Nghị định, cơ sở giáo dục nghề nghiệp, phân hiệu của cơ sở giáo dục nghề nghiệp nước ngoài tại Việt Nam được tuyển sinh, tổ chức đào tạo các ngành, nghề thuộc nhóm ngành, nhóm nghề đã được cơ quan có thẩm quyền cấp phép hoạt động giáo dục nghề nghiệp.
- Một số lưu ý đối với cơ sở giáo dục nghề nghiệp
Từ các quy định trên có thể thấy, việc được thành lập hoặc được cho phép thành lập cơ sở giáo dục nghề nghiệp không đồng nghĩa với việc cơ sở đương nhiên được tuyển sinh và tổ chức đào tạo tất cả các ngành, nghề. Hoạt động đào tạo phải nằm trong phạm vi được cơ quan có thẩm quyền cấp phép và phù hợp với các điều kiện tương ứng.
Đặc biệt, khi cơ sở giáo dục nghề nghiệp có nhu cầu mở rộng ngành, nghề đào tạo, thành lập phân hiệu, mở địa điểm đào tạo mới hoặc thay đổi trụ sở, phân hiệu, địa điểm đào tạo, việc rà soát các quy định về cấp phép và điều chỉnh quyết định cấp phép là cần thiết để tránh tình trạng hoạt động đào tạo vượt quá phạm vi được phép.
Đối với các cơ sở có hoạt động đào tạo tại nhiều địa điểm, việc xác định địa điểm nào thuộc phạm vi được cấp phép và địa điểm nào thuộc trường hợp được phép tổ chức đào tạo mà không phải thực hiện thủ tục đăng ký cấp phép cũng cần được xem xét trên cơ sở từng chương trình, mô đun, môn học, thực hành, thực tập cụ thể và quy định của pháp luật chuyên ngành có liên quan.
