CẬP NHẬT THÔNG TIN MỚI NHẤT VỀ SÁP NHẬP XÃ, PHƯỜNG NĂM 2026: CÓ TIẾP TỤC SẮP XẾP HAY KHÔNG?
Việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã luôn là vấn đề nhận được sự quan tâm lớn của người dân và chính quyền địa phương. Sau khi mô hình chính quyền địa phương hai cấp chính thức đi vào hoạt động, nhiều ý kiến đặt ra câu hỏi liệu trong thời gian tới Nhà nước có tiếp tục sáp nhập các xã, phường chưa đáp ứng tiêu chuẩn hay không.
Thực tế cho thấy, từ tháng 6 đến tháng 7/2026, Trung ương, Chính phủ và Bộ Nội vụ đã liên tục có những chỉ đạo, định hướng mới liên quan đến việc rà soát, điều chỉnh các đơn vị hành chính cấp xã. Tuy nhiên, chủ trương được đưa ra không phải là sáp nhập đồng loạt mà sẽ xem xét trên cơ sở điều kiện thực tế của từng địa phương.
Dưới đây là những thông tin mới nhất về việc sắp xếp, sáp nhập xã, phường trong năm 2026.
Không sắp xếp đồng loạt 705 xã, phường chưa đạt tiêu chuẩn
Tại Hội nghị sơ kết công tác 6 tháng đầu năm và triển khai nhiệm vụ trọng tâm 6 tháng cuối năm 2026 của ngành Nội vụ diễn ra ngày 09/7/2026, Vụ trưởng Vụ Chính quyền địa phương (Bộ Nội vụ) ông Phan Trung Tuấn đã có những chia sẻ đáng chú ý về lộ trình sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã trong thời gian tới.
Theo ông Tuấn, sau khi mô hình chính quyền địa phương hai cấp được triển khai, dư luận và các địa phương đặc biệt quan tâm đến việc có tiếp tục thực hiện sáp nhập các xã, phường chưa đạt tiêu chuẩn hay không.
Về nội dung này, báo cáo của Đảng ủy Chính phủ gửi Ban Chỉ đạo Trung ương và Bộ Chính trị đã đề cập đến việc tiếp tục nghiên cứu, đánh giá. Tuy nhiên, việc triển khai sẽ được Trung ương xem xét kỹ lưỡng trước khi đưa ra kết luận chính thức.
Đối với 705 đơn vị hành chính cấp xã chưa đạt tiêu chuẩn, Bộ Nội vụ cho biết không phải tất cả đều thuộc diện phải sắp xếp.
Nhiều đơn vị hành chính có đặc thù riêng sẽ được cân nhắc, bao gồm:
- Khu vực biên giới;
- Vùng sâu, vùng xa;
- Địa bàn có địa hình phức tạp;
- Địa phương có yếu tố lịch sử, văn hóa hoặc truyền thống đặc thù.
Những đơn vị này có thể không thuộc diện tiếp tục sắp xếp như giai đoạn 2023–2025.
Trong khi đó, đối với các xã, phường có quy mô nhỏ, chưa đáp ứng tiêu chuẩn về diện tích tự nhiên hoặc quy mô dân số, các địa phương sẽ chủ động nghiên cứu phương án điều chỉnh theo quy định của pháp luật sau khi có hướng dẫn của Trung ương.
Đáng chú ý, Bộ Nội vụ khẳng định định hướng hiện nay không phải là triển khai một đợt sắp xếp đồng loạt trên phạm vi cả nước, mà từng địa phương sẽ căn cứ điều kiện thực tế để đề xuất phương án phù hợp.
Chính phủ quyết nghị tiếp tục sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã
Ngày 06/7/2026, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 180/NQ-CP về Phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 6 năm 2026 và Hội nghị trực tuyến Chính phủ với địa phương.
Theo Nghị quyết, một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới là tiếp tục thực hiện việc sắp xếp, điều chỉnh đơn vị hành chính cấp xã theo chủ trương của Bộ Chính trị nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của chính quyền địa phương hai cấp.
Bên cạnh việc sắp xếp đơn vị hành chính, Chính phủ cũng yêu cầu các bộ, ngành và địa phương tiếp tục:
- Tinh gọn tổ chức bộ máy;
- Sắp xếp các đơn vị sự nghiệp công lập;
- Rà soát tổ chức bên trong các cơ quan nhà nước;
- Khắc phục tình trạng chồng chéo chức năng, nhiệm vụ;
- Hạn chế sự phân tán trong quản lý nhà nước.
Đây được xem là bước tiếp theo trong quá trình hoàn thiện mô hình tổ chức bộ máy hành chính theo hướng tinh gọn, hiệu quả và hiện đại.
Tiếp tục nghiên cứu sắp xếp các xã, phường chưa đạt chuẩn
Tại Hội nghị toàn quốc sơ kết một năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền ba cấp diễn ra sáng 01/7/2026, dưới sự chủ trì của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Phó Thủ tướng đã đề nghị các địa phương tiếp tục rà soát toàn diện việc tổ chức đơn vị hành chính cấp xã.
Theo đó, các địa phương cần đánh giá tổng thể không gian phát triển sau khi thực hiện sắp xếp để bảo đảm phù hợp với định hướng phát triển lâu dài.
Việc rà soát không chỉ nhằm đáp ứng tiêu chuẩn về diện tích và dân số mà còn hướng đến hình thành những đơn vị hành chính có vai trò là trung tâm phát triển, cực tăng trưởng của từng địa phương và tăng cường liên kết vùng.
Ngoài ra, cần tập trung xử lý các khu vực còn chia cắt về không gian đô thị, khu công nghiệp, khu kinh tế và các địa bàn có mối liên kết chặt chẽ về phát triển kinh tế – xã hội.
Song song với đó, các địa phương sẽ tiếp tục nghiên cứu việc sắp xếp những đơn vị hành chính chưa đáp ứng tiêu chuẩn theo quy định.
Hiện còn 705 đơn vị hành chính cấp xã chưa đạt tiêu chuẩn
Theo Kỷ yếu Hội nghị toàn quốc sơ kết một năm vận hành mô hình chính quyền ba cấp, cả nước hiện có 705 trên tổng số 3.321 đơn vị hành chính cấp xã, tương đương khoảng 21,23%, chưa đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn theo quy định.
Trong đó:
- 17 đơn vị chưa đạt cả tiêu chuẩn về diện tích tự nhiên và quy mô dân số;
- 529 đơn vị chưa đạt tiêu chuẩn diện tích;
- 159 đơn vị chưa đạt tiêu chuẩn về dân số.
Theo đánh giá của Chính phủ, việc tồn tại nhiều đơn vị hành chính có quy mô nhỏ dẫn đến nhiều hạn chế trong quản lý và phát triển.
Cụ thể:
- Nguồn lực đầu tư bị phân tán;
- Chi phí quản lý hành chính tăng lên;
- Hiệu quả cung cấp dịch vụ công chưa cao;
- Chưa phát huy được lợi thế về quy mô để thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội.
Phó Thủ tướng cho biết, sau khi Bộ Chính trị có kết luận chính thức, Chính phủ sẽ ban hành hướng dẫn cụ thể để các địa phương triển khai việc sắp xếp đối với các đơn vị chưa đạt tiêu chuẩn theo đúng quy định.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu tiếp tục đánh giá việc điều chỉnh, sáp nhập xã, phường
Trước đó, tại Thông báo số 100-TB/VPTW ngày 19/6/2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã yêu cầu Ban Chỉ đạo Trung ương tiếp tục đánh giá sự cần thiết của việc điều chỉnh, sáp nhập một số đơn vị hành chính cấp xã.
Việc rà soát phải được thực hiện toàn diện trên cơ sở nhiều tiêu chí khác nhau, không chỉ căn cứ vào diện tích và dân số mà còn phải xem xét điều kiện phát triển thực tế của từng địa phương.
Các tiêu chí cần được đánh giá bao gồm:
- Diện tích tự nhiên;
- Quy mô dân số;
- Hệ thống hạ tầng;
- Năng lực đội ngũ cán bộ;
- Yêu cầu phát triển kinh tế – xã hội;
- Hiệu quả quản lý nhà nước;
- Khả năng ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số.
Bên cạnh đó, Trung ương cũng yêu cầu nhận diện và khắc phục những bất cập phát sinh sau quá trình sắp xếp trước đây.
Một số vấn đề cần được xử lý gồm:
- Ranh giới hành chính mới chưa thực sự phù hợp với không gian đô thị, khu công nghiệp hoặc vùng phát triển kinh tế.
- Người dân phải di chuyển xa hơn để thực hiện thủ tục hành chính.
- Việc bố trí điểm tiếp nhận và giải quyết thủ tục hành chính chưa hợp lý, làm tăng thời gian và chi phí của người dân.
Qua các chỉ đạo của Trung ương, Chính phủ và Bộ Nội vụ có thể thấy, chủ trương sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã trong năm 2026 vẫn đang tiếp tục được nghiên cứu và hoàn thiện. Tuy nhiên, định hướng hiện nay không phải là thực hiện sáp nhập đồng loạt đối với toàn bộ các xã, phường chưa đạt tiêu chuẩn. Việc điều chỉnh sẽ được xem xét trên cơ sở đặc điểm cụ thể của từng địa phương, bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu tinh gọn bộ máy với các yếu tố lịch sử, văn hóa, địa lý, quốc phòng, an ninh và nhu cầu phát triển kinh tế – xã hội.
Trong thời gian tới, người dân và chính quyền địa phương cần tiếp tục theo dõi các kết luận của Bộ Chính trị cũng như hướng dẫn chính thức của Chính phủ và Bộ Nội vụ để cập nhật đầy đủ các quy định mới liên quan đến việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã.
Đơn vị hành chính của Việt Nam hiện nay theo quy định mới nhất năm 2026
Sau khi Hiến pháp năm 2013 được sửa đổi, bổ sung năm 2025 và Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025 chính thức có hiệu lực, mô hình tổ chức đơn vị hành chính của Việt Nam đã có nhiều thay đổi quan trọng. Việc tinh gọn bộ máy hành chính không chỉ hướng đến nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước mà còn tạo điều kiện thuận lợi hơn trong quá trình phát triển kinh tế – xã hội, cải cách hành chính và chuyển đổi số.
Theo quy định hiện hành, hệ thống đơn vị hành chính của nước ta được tổ chức theo mô hình hai cấp, gồm cấp tỉnh và cấp xã. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để triển khai tổ chức chính quyền địa phương thống nhất trên phạm vi cả nước.
Đơn vị hành chính của Việt Nam được tổ chức theo mấy cấp?
Theo Điều 110 Hiến pháp năm 2013 (được sửa đổi, bổ sung năm 2025), đơn vị hành chính của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam được tổ chức thành 02 cấp, bao gồm:
- Cấp tỉnh.
- Cấp xã.
Đây là điểm mới quan trọng trong quá trình đổi mới tổ chức bộ máy nhà nước, hướng đến xây dựng nền hành chính tinh gọn, hiện đại, hoạt động hiệu lực và hiệu quả hơn.
Bên cạnh việc quy định về hệ thống đơn vị hành chính, Hiến pháp cũng xác định rõ nguyên tắc khi thành lập, giải thể, nhập, chia hoặc điều chỉnh địa giới hành chính.
Theo đó, mọi quyết định liên quan đến việc thay đổi đơn vị hành chính đều phải bảo đảm:
- Lấy ý kiến Nhân dân tại địa phương chịu tác động;
- Thực hiện đúng trình tự, thủ tục do Quốc hội quy định;
- Bảo đảm tính công khai, minh bạch và phù hợp với yêu cầu phát triển của từng địa phương.
Những quy định này nhằm bảo đảm quyền tham gia của người dân đối với các vấn đề quan trọng liên quan trực tiếp đến địa bàn cư trú cũng như đời sống kinh tế – xã hội.
Quy định về đơn vị hành chính theo Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025
Cụ thể hóa quy định của Hiến pháp, Điều 1 Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025 quy định hệ thống đơn vị hành chính của Việt Nam hiện nay gồm hai cấp.
Cấp tỉnh
Cấp tỉnh bao gồm:
- Tỉnh;
- Thành phố trực thuộc Trung ương.
Đây là cấp hành chính có phạm vi quản lý rộng, thực hiện chức năng quản lý nhà nước trên địa bàn và tổ chức thực hiện các chủ trương, chính sách của Trung ương phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương.
Cấp xã
Cấp xã bao gồm ba loại đơn vị hành chính:
- Xã;
- Phường;
- Đặc khu.
Mỗi loại đơn vị hành chính được thành lập để phù hợp với điều kiện tự nhiên, đặc điểm dân cư và yêu cầu quản lý của từng khu vực.
Xã là đơn vị hành chính ở khu vực nông thôn
Theo quy định của Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025, xã là đơn vị hành chính được tổ chức tại khu vực nông thôn.
Việc thành lập xã phải phù hợp với quy hoạch phát triển của địa phương, bảo đảm đáp ứng các tiêu chuẩn về diện tích tự nhiên, quy mô dân số cũng như yêu cầu phát triển kinh tế – xã hội theo quy định của pháp luật.
Trong thời gian tới, nhiều xã chưa đáp ứng các tiêu chuẩn theo quy định sẽ tiếp tục được rà soát để xem xét việc điều chỉnh hoặc sắp xếp theo chủ trương của Trung ương.
Phường là đơn vị hành chính ở khu vực đô thị
Khác với xã, phường là đơn vị hành chính được thành lập tại khu vực đô thị.
Đây thường là những địa bàn có mật độ dân cư cao, tốc độ đô thị hóa lớn và giữ vai trò trung tâm về hành chính, thương mại, dịch vụ hoặc công nghiệp của địa phương.
Việc thành lập phường phải đáp ứng đồng thời nhiều tiêu chí về dân số, diện tích, tỷ lệ đô thị hóa và trình độ phát triển kinh tế – xã hội theo quy định của pháp luật.
Các tiêu chuẩn này nhằm bảo đảm đơn vị hành chính đô thị có đủ điều kiện để tổ chức quản lý, cung cấp dịch vụ công và đáp ứng yêu cầu phát triển trong dài hạn.
Đặc khu là đơn vị hành chính có vị trí đặc biệt quan trọng
Một điểm mới đáng chú ý của Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025 là quy định về đặc khu.
Theo đó, đặc khu là đơn vị hành chính được thành lập tại một số hải đảo có vị trí quan trọng, phù hợp với điều kiện địa lý, tự nhiên, đặc điểm dân cư cũng như yêu cầu phát triển kinh tế – xã hội, đồng thời bảo đảm quốc phòng và an ninh.
Việc thành lập đặc khu không chỉ phục vụ yêu cầu quản lý hành chính mà còn tạo điều kiện khai thác hiệu quả các tiềm năng về kinh tế biển, du lịch, logistics và bảo vệ chủ quyền quốc gia.
Đối với các đặc khu đã được công nhận là đô thị theo quy định của Ủy ban Thường vụ Quốc hội thì được xác định là đơn vị hành chính đô thị.
Đơn vị hành chính – kinh tế đặc biệt do Quốc hội quyết định thành lập
Bên cạnh các đơn vị hành chính thông thường, pháp luật hiện hành còn quy định về đơn vị hành chính – kinh tế đặc biệt.
Đây là địa bàn có vị trí chiến lược, được tổ chức theo mô hình đặc thù và được áp dụng nhiều cơ chế, chính sách vượt trội nhằm tạo động lực phát triển kinh tế.
Các đơn vị này có thể được áp dụng những chính sách riêng về:
- Thu hút đầu tư;
- Quản trị địa phương;
- Phát triển hạ tầng;
- Phát triển khoa học, công nghệ;
- Nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
Việc thành lập đơn vị hành chính – kinh tế đặc biệt thuộc thẩm quyền quyết định của Quốc hội.
Điều này thể hiện tính đặc biệt của mô hình cũng như vai trò quan trọng đối với chiến lược phát triển kinh tế – xã hội của đất nước.
Ý nghĩa của việc tổ chức đơn vị hành chính theo mô hình hai cấp
Việc chuyển sang mô hình tổ chức đơn vị hành chính hai cấp được kỳ vọng sẽ mang lại nhiều lợi ích trong công tác quản lý nhà nước.
Một số mục tiêu quan trọng gồm:
- Tinh gọn bộ máy hành chính.
- Nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.
- Giảm đầu mối trung gian.
- Đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính.
- Tăng cường chuyển đổi số trong hoạt động của cơ quan nhà nước.
- Tiết kiệm ngân sách và nguồn lực.
- Nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp.
Đồng thời, mô hình này cũng tạo nền tảng để các địa phương chủ động hơn trong việc tổ chức không gian phát triển, quy hoạch đô thị và phân bổ nguồn lực phù hợp với yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Theo quy định mới nhất của Hiến pháp năm 2013 (sửa đổi năm 2025) và Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025, hệ thống đơn vị hành chính của Việt Nam hiện được tổ chức theo 02 cấp, gồm cấp tỉnh và cấp xã.
Trong đó, cấp xã bao gồm xã, phường và đặc khu, mỗi loại đơn vị hành chính có chức năng, đặc điểm và tiêu chí thành lập riêng nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước cũng như định hướng phát triển của từng khu vực. Việc hoàn thiện mô hình tổ chức đơn vị hành chính theo hướng tinh gọn, hiện đại được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của chính quyền địa phương, đồng thời tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội trong giai đoạn mới.
Tiêu chuẩn đơn vị hành chính cấp xã mới nhất năm 2026: Điều kiện thành lập xã, phường và đặc khu
Đơn vị hành chính cấp xã là cấp chính quyền gần dân nhất, trực tiếp thực hiện nhiều nhiệm vụ quản lý nhà nước và cung cấp dịch vụ công cho người dân. Vì vậy, pháp luật quy định rõ các tiêu chuẩn về diện tích, dân số và điều kiện phát triển đối với từng loại đơn vị hành chính nhằm bảo đảm việc tổ chức bộ máy phù hợp với yêu cầu quản lý và định hướng phát triển lâu dài.
Hiện nay, tiêu chuẩn của xã, phường và đặc khu được thực hiện theo Nghị quyết số 112/2025/UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Đây cũng là căn cứ quan trọng để các cơ quan có thẩm quyền xem xét việc thành lập mới, điều chỉnh hoặc sắp xếp đơn vị hành chính trong thời gian tới.
Tiêu chuẩn đối với đơn vị hành chính là xã
Xã là đơn vị hành chính được tổ chức tại khu vực nông thôn. Khi xem xét thành lập hoặc đánh giá một đơn vị hành chính là xã, cơ quan có thẩm quyền phải căn cứ vào nhiều tiêu chí khác nhau, trong đó quan trọng nhất là quy mô dân số, diện tích tự nhiên và định hướng phát triển.
Quy mô dân số
Do điều kiện tự nhiên giữa các vùng có sự khác biệt nên pháp luật quy định tiêu chuẩn dân số của từng loại xã cũng khác nhau.
Cụ thể:
- Xã miền núi phải có từ 000 người trở lên.
- Xã ở hải đảo phải có từ 500 người trở lên.
- Các xã còn lại phải có từ 000 người trở lên.
Việc quy định mức dân số khác nhau nhằm phù hợp với đặc điểm địa hình, điều kiện sinh sống và khả năng phát triển của từng khu vực.
Diện tích tự nhiên
Bên cạnh quy mô dân số, diện tích tự nhiên cũng là tiêu chí quan trọng để đánh giá khả năng tổ chức và quản lý của đơn vị hành chính.
Theo quy định hiện hành:
- Xã miền núi phải có diện tích từ 100 km² trở lên.
- Xã ở hải đảo phải có diện tích từ 15 km² trở lên.
- Các xã khác phải có diện tích từ 30 km² trở lên.
Tiêu chuẩn này nhằm bảo đảm đơn vị hành chính có quy mô phù hợp để tổ chức quản lý nhà nước và khai thác hiệu quả các nguồn lực phát triển.
Định hướng phát triển kinh tế – xã hội
Ngoài hai tiêu chí về dân số và diện tích, xã còn phải có định hướng phát triển kinh tế – xã hội phù hợp với kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội 05 năm của tỉnh hoặc thành phố trực thuộc Trung ương.
Điều này giúp việc thành lập hoặc điều chỉnh đơn vị hành chính không chỉ đáp ứng yêu cầu về mặt quản lý mà còn phù hợp với chiến lược phát triển chung của địa phương.
Tiêu chuẩn đối với đơn vị hành chính là phường
Phường là đơn vị hành chính ở khu vực đô thị. So với xã, tiêu chuẩn thành lập phường được quy định chặt chẽ hơn bởi đây là khu vực có mật độ dân cư lớn, tốc độ phát triển kinh tế nhanh và yêu cầu quản lý đô thị cao.
Để được xác định là phường, đơn vị hành chính phải đáp ứng đồng thời nhiều điều kiện.
Quy mô dân số
Theo quy định hiện hành, phường phải có quy mô dân số từ 21.000 người trở lên.
Đây là tiêu chí phản ánh đặc điểm tập trung dân cư của khu vực đô thị, đồng thời tạo điều kiện để tổ chức bộ máy chính quyền phù hợp với quy mô quản lý.
Diện tích tự nhiên
Đơn vị hành chính là phường phải có diện tích tự nhiên từ 5,5 km² trở lên.
Mặc dù diện tích nhỏ hơn nhiều so với xã nhưng đây là đặc điểm phổ biến của các khu vực đô thị, nơi có mật độ dân cư và công trình xây dựng cao.
Vị trí và chức năng trong quy hoạch
Không phải mọi khu vực đông dân đều có thể trở thành phường.
Theo quy định, đơn vị hành chính phải được xác định trong quy hoạch hoặc định hướng phát triển đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt là:
- Trung tâm tổng hợp;
- Trung tâm chuyên ngành cấp vùng;
- Trung tâm chuyên ngành cấp tỉnh;
- Trung tâm chuyên ngành cấp tiểu vùng.
Đồng thời, khu vực này phải có vai trò thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội của địa phương.
Tỷ lệ dân số đô thị
Một tiêu chí quan trọng khác là tỷ lệ dân số đô thị.
Theo đó, dân số đô thị phải chiếm từ 50% tổng dân số của đơn vị hành chính trở lên.
Quy định này nhằm bảo đảm đơn vị hành chính mang đầy đủ đặc điểm của khu vực đô thị thay vì chỉ có sự phát triển cục bộ.
Tiêu chí phát triển kinh tế – xã hội
Ngoài các điều kiện về dân số và diện tích, phường còn phải đáp ứng đồng thời nhiều tiêu chí phản ánh mức độ phát triển kinh tế – xã hội.
Bao gồm:
- Tổng thu ngân sách địa phương bằng hoặc lớn hơn tổng chi ngân sách trên địa bàn.
- Tỷ trọng công nghiệp, xây dựng và dịch vụ trong GRDP đạt từ 70% trở lên.
- Tỷ lệ lao động phi nông nghiệp đạt từ 70% trở lên.
- Thu nhập bình quân đầu người trong 03 năm gần nhất cao hơn mức bình quân của tỉnh hoặc thành phố trực thuộc.
- Tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều thấp hơn mức bình quân của tỉnh hoặc thành phố trực thuộc trong 03 năm gần nhất.
Những tiêu chí này nhằm bảo đảm đơn vị hành chính đô thị có nền tảng phát triển bền vững, đáp ứng yêu cầu quản lý và phục vụ người dân.
Tiêu chuẩn đối với đặc khu
Đặc khu là loại đơn vị hành chính được quy định trong Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025.
Khác với xã và phường, pháp luật không quy định cụ thể về diện tích hay dân số đối với đặc khu mà tập trung vào tính chất đặc biệt của khu vực được thành lập.
Theo quy định, đặc khu được thành lập tại một số hải đảo có vị trí quan trọng và phải đáp ứng các điều kiện về:
- Điều kiện địa lý;
- Điều kiện tự nhiên;
- Đặc điểm dân cư;
- Yêu cầu phát triển kinh tế – xã hội;
- Yêu cầu bảo đảm quốc phòng và an ninh.
Đây là mô hình đơn vị hành chính được xây dựng nhằm khai thác hiệu quả tiềm năng phát triển kinh tế biển, du lịch, logistics và bảo vệ chủ quyền quốc gia.
Đối với những đặc khu đã được công nhận là đô thị theo quy định của Ủy ban Thường vụ Quốc hội thì sẽ được xác định là đơn vị hành chính đô thị.
Ý nghĩa của việc quy định tiêu chuẩn đơn vị hành chính
Việc xây dựng các tiêu chuẩn cụ thể đối với từng loại đơn vị hành chính không chỉ phục vụ công tác thành lập mới hoặc điều chỉnh địa giới mà còn là cơ sở để đánh giá hiệu quả hoạt động của chính quyền địa phương.
Thông qua các tiêu chuẩn này, Nhà nước có thể:
- Sắp xếp đơn vị hành chính phù hợp với thực tiễn.
- Nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.
- Tinh gọn bộ máy hành chính.
- Sử dụng hiệu quả nguồn lực đầu tư.
- Nâng cao chất lượng cung cấp dịch vụ công.
- Thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội theo hướng bền vững.
Đây cũng là căn cứ quan trọng trong quá trình rà soát các đơn vị hành chính chưa đạt tiêu chuẩn để xem xét phương án sắp xếp trong thời gian tới.
Theo quy định hiện hành, mỗi loại đơn vị hành chính cấp xã gồm xã, phường và đặc khu đều có hệ thống tiêu chuẩn riêng về quy mô dân số, diện tích tự nhiên, điều kiện phát triển và chức năng quản lý.
Những tiêu chuẩn này không chỉ là cơ sở pháp lý để thành lập hoặc điều chỉnh đơn vị hành chính mà còn góp phần bảo đảm bộ máy chính quyền địa phương được tổ chức hợp lý, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế – xã hội và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong giai đoạn mới.
(Căn cứ: Điều 2, Điều 5 và Điều 7 Nghị quyết số 112/2025/UBTVQH15; Điều 1 Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025.)
