DANH MỤC PHƯƠNG TIỆN PHÒNG CHÁY, CHỮA CHÁY, CỨU NẠN, CỨU HỘ THEO QUY ĐỊNH MỚI
Phương tiện phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ giữ vai trò quan trọng trong việc chủ động phòng ngừa, ứng phó và xử lý các sự cố cháy, nổ, tai nạn, sự cố nguy hiểm. Tùy theo tính chất, quy mô và môi trường xảy ra sự cố, lực lượng chức năng có thể sử dụng nhiều loại phương tiện, thiết bị khác nhau, từ các phương tiện chữa cháy thông dụng đến các phương tiện cơ giới, thiết bị chuyên dụng và thiết bị bảo hộ cá nhân.
Việc xác định cụ thể những loại phương tiện được pháp luật đưa vào danh mục phương tiện phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ có ý nghĩa quan trọng đối với cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và các cơ sở có liên quan. Đây cũng là cơ sở để các chủ thể chủ động rà soát, trang bị và quản lý phương tiện phục vụ công tác phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ theo quy định.
Ngày 08/9/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 347/2026/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 169/2025/NĐ-CP quy định hoạt động khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu; Nghị định 105/2025/NĐ-CP hướng dẫn Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ; Nghị định 106/2025/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ; Nghị định 282/2025/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội; phòng, chống tệ nạn xã hội; phòng, chống bạo lực gia đình.
Đáng chú ý, Phụ lục IV kèm theo Nghị định 105/2025/NĐ-CP về Danh mục phương tiện phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ được thay thế bằng Phụ lục IV kèm theo Nghị định 347/2026/NĐ-CP.
Theo quy định mới, danh mục phương tiện phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ được chia thành 12 nhóm chính, bao gồm phương tiện chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ cơ giới; phương tiện chữa cháy thông dụng; chất chữa cháy; thiết bị báo cháy; thiết bị thuộc hệ thống loa thông báo và hướng dẫn thoát nạn; thiết bị thuộc hệ thống chữa cháy; đèn và phương tiện chiếu sáng sự cố, chỉ dẫn thoát nạn; trang phục, thiết bị bảo hộ cá nhân; phương tiện cứu người; phương tiện, thiết bị phục vụ cứu nạn, cứu hộ; dụng cụ phá dỡ thô sơ và phương tiện, thiết bị thông tin liên lạc.
Ảnh minh họa (
- Phương tiện chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ cơ giới
Đây là nhóm phương tiện có tính chuyên dụng cao, được sử dụng để phục vụ trực tiếp công tác chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ trong nhiều điều kiện và tình huống khác nhau.
Đối với xe chữa cháy, danh mục gồm: xe chữa cháy có xitec; xe chữa cháy không có xitec; xe chữa cháy sân bay; xe chữa cháy rừng; xe chữa cháy hóa chất (bột, chất tạo bọt, khí); xe chữa cháy đường hầm; xe chữa cháy đường sắt; xe chữa cháy lưỡng cư.
Các loại xe chuyên dùng phục vụ chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ gồm: xe thang; xe nâng; xe trung tâm thông tin chỉ huy; xe khám nghiệm hiện trường cháy; xe chiếu sáng chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ; xe trạm bơm; xe chở nước; xe chở phương tiện; xe chở hóa chất; xe cứu nạn, cứu hộ; xe hút khói; xe sửa chữa, bảo dưỡng kỹ thuật; xe xử lý hóa chất độc hại, sinh học và hạt nhân; xe cung cấp chất khí chữa cháy; xe chở và nạp bình khí thở chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ.
Bên cạnh đó, nhóm phương tiện này còn bao gồm máy bay chữa cháy; trực thăng phục vụ chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ; phương tiện bay không người lái chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ; tàu chữa cháy; xuồng chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ; ca nô chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ; robot chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ; mô tô chữa cháy.
Đối với thiết bị bơm, danh mục gồm máy bơm chữa cháy các loại; bơm của hệ thống chuyên dùng trên xe chữa cháy.
Ngoài ra còn có các phương tiện cơ giới khác phục vụ công tác chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ như: máy nạp khí sạch; thiết bị chữa cháy đeo vai có động cơ; thiết bị cưa, cắt, khoan, đục, đập, tời, kéo, banh, kích, nâng có sử dụng động cơ; thiết bị xử lý thực bì gồm máy cắt thực bì, máy cắt cỏ; máy phát điện; quạt thổi khói; quạt hút khói và máy thổi gió.
- Phương tiện chữa cháy thông dụng
Nhóm phương tiện chữa cháy thông dụng gồm: vòi, ống hút chữa cháy; lăng chữa cháy; đầu nối; ba chạc chữa cháy; hai chạc chữa cháy; ezectơ; trụ nước chữa cháy; cột lấy nước chữa cháy; thang chữa cháy; bình chữa cháy các loại.
Đây là những phương tiện được sử dụng phổ biến trong hoạt động chữa cháy, hỗ trợ việc đưa nước hoặc chất chữa cháy đến khu vực xảy ra cháy, tiếp cận đám cháy và triển khai các biện pháp chữa cháy phù hợp.
- Chất chữa cháy các loại
Theo danh mục mới, chất chữa cháy bao gồm: hóa chất chữa cháy gốc nước; bột chữa cháy; khí chữa cháy và chất tạo bọt chữa cháy.
Việc sử dụng từng loại chất chữa cháy được thực hiện tùy thuộc vào đặc điểm của đám cháy, loại chất cháy và yêu cầu của từng phương tiện, hệ thống chữa cháy.
- Thiết bị báo cháy độc lập và thiết bị thuộc hệ thống báo cháy
Nhóm thiết bị báo cháy độc lập và thiết bị thuộc hệ thống báo cháy gồm: tủ trung tâm báo cháy; đầu báo cháy các loại; thiết bị truyền tin báo cháy; mô-đun (module) các loại; chuông báo cháy; đèn báo cháy; nút ấn báo cháy.
Các thiết bị này được sử dụng để phát hiện, tiếp nhận, truyền tải và phát tín hiệu cảnh báo khi xảy ra cháy, góp phần hỗ trợ việc phát hiện sự cố và triển khai phương án xử lý, thoát nạn kịp thời.
- Thiết bị thuộc hệ thống loa thông báo và hướng dẫn thoát nạn
Thiết bị thuộc hệ thống loa thông báo và hướng dẫn thoát nạn gồm: thiết bị điều khiển hệ thống âm thanh; mi-cờ-rô-phôn (microphone); thiết bị truyền tín hiệu; loa.
Nhóm thiết bị này phục vụ việc thông báo, truyền đạt thông tin và hướng dẫn người trong khu vực xảy ra sự cố thực hiện việc thoát nạn theo phương án đã được tổ chức.
- Thiết bị thuộc hệ thống chữa cháy
Đối với hệ thống chữa cháy bằng khí, sol-khí, nước, bột, bọt và chất chữa cháy gốc nước, danh mục gồm: tủ điều khiển chữa cháy; chuông, còi, đèn, bảng hiển thị cảnh báo xả chất chữa cháy; van báo động; van tràn ngập; van giám sát; van chọn vùng; công tắc áp lực; công tắc dòng chảy; ống phi kim loại dùng trong hệ thống cấp nước chữa cháy tự động; ống mềm dùng cho đầu phun chữa cháy; họng tiếp nước chữa cháy (họng chờ); đầu phun chất chữa cháy các loại; chai, thiết bị chứa khí, sol-khí, bột, bọt, chất chữa cháy gốc nước các loại.
Đây là nhóm thiết bị cấu thành hoặc phục vụ hoạt động của các hệ thống chữa cháy chuyên dụng, có chức năng kiểm soát, cảnh báo, kích hoạt và phân phối chất chữa cháy đến khu vực cần xử lý.
- Đèn, phương tiện chiếu sáng sự cố, chỉ dẫn thoát nạn
Danh mục còn bao gồm đèn, phương tiện chiếu sáng sự cố, chỉ dẫn thoát nạn.
Các phương tiện này có vai trò hỗ trợ việc xác định hướng di chuyển, lối thoát và bảo đảm khả năng nhận biết đường thoát nạn trong trường hợp xảy ra sự cố, đặc biệt khi hệ thống chiếu sáng thông thường bị mất hoặc không bảo đảm điều kiện hoạt động.
- Trang phục và thiết bị bảo hộ cá nhân phục vụ chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ
Trang phục và thiết bị bảo hộ cá nhân phục vụ công tác chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ gồm: quần, áo, mũ, giày, ủng, găng tay, thắt lưng, kính, khẩu trang chữa cháy; quần, áo, mũ, giày, ủng, găng tay cách nhiệt; ủng, găng tay cách điện.
Ngoài ra, danh mục còn có đèn, thiết bị chiếu sáng loại cầm tay hoặc gắn trên trang phục; mặt nạ lọc độc gồm mặt trùm, bộ lọc, các thiết bị phụ trợ đi kèm; mặt nạ phòng độc cách ly gồm bình khí, van điều áp, mặt trùm, dây đeo và khung đỡ, đồng hồ đo áp, van cấp khí, thiết bị cảnh báo, các thiết bị phụ trợ đi kèm; thiết bị định vị cầm tay.
Những trang phục và thiết bị này nhằm hỗ trợ bảo vệ người trực tiếp tham gia chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ trước các yếu tố nguy hiểm như nhiệt độ cao, khói, khí độc, điện và các điều kiện nguy hiểm khác tại hiện trường.
- Phương tiện cứu người
Phương tiện cứu người gồm: dây cứu nạn, cứu hộ; đai cứu nạn, cứu hộ; đệm cứu người; thang cứu người; ống tụt cứu người; thiết bị dò tìm người.
Các phương tiện này phục vụ việc tìm kiếm, tiếp cận, hỗ trợ và đưa người bị nạn ra khỏi khu vực nguy hiểm trong quá trình thực hiện nhiệm vụ cứu nạn, cứu hộ.
- Phương tiện, thiết bị phục vụ cứu nạn, cứu hộ
Phương tiện, thiết bị phục vụ cứu nạn, cứu hộ được quy định đối với nhiều môi trường và tình huống khác nhau, gồm trên cao; dưới nước; trong không gian hạn chế.
Đối với sự cố hóa chất, danh mục gồm: quần, áo, mũ, giày, ủng, găng tay, thiết bị bảo vệ hô hấp, máy phân tích nồng độ hóa chất và các thiết bị phụ trợ đi kèm.
Đối với sự cố phóng xạ, danh mục gồm: quần, áo, mũ, giày, ủng, găng tay, thiết bị bảo vệ hô hấp, máy đo cường độ phóng xạ và các thiết bị phụ trợ đi kèm.
Bên cạnh đó, nhóm phương tiện, thiết bị này còn bao gồm thiết bị phục vụ sơ cứu người bị nạn.
- Phương tiện, dụng cụ phá dỡ thô sơ
Phương tiện, dụng cụ phá dỡ thô sơ gồm: kìm; cưa; búa; rìu; cuốc; xẻng; xà beng; dụng cụ phá dỡ đa năng.
Các dụng cụ này được sử dụng để hỗ trợ phá dỡ, mở đường tiếp cận, giải phóng người bị nạn hoặc xử lý chướng ngại vật trong quá trình chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ.
- Phương tiện, thiết bị thông tin liên lạc phục vụ chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ
Nhóm cuối cùng là phương tiện, thiết bị thông tin liên lạc phục vụ chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ, gồm: bộ đàm; thiết bị của hệ thống thông tin hữu tuyến; thiết bị của hệ thống thông tin vô tuyến; các thiết bị giám sát phục vụ chữa cháy.
Các phương tiện này hỗ trợ việc duy trì thông tin liên lạc, truyền đạt chỉ huy, điều phối lực lượng và giám sát trong quá trình tổ chức chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ.
Lưu ý khi áp dụng danh mục phương tiện phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ
Việc ban hành danh mục phương tiện phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ mới góp phần xác định rõ hơn các loại phương tiện, thiết bị được sử dụng trong công tác phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ. Danh mục bao quát từ những phương tiện thông dụng như bình chữa cháy, vòi, lăng chữa cháy đến các phương tiện chuyên dụng như xe chữa cháy, robot chữa cháy, phương tiện bay không người lái, thiết bị xử lý sự cố hóa chất, phóng xạ và các thiết bị bảo hộ chuyên dụng.
Các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và cơ sở có liên quan cần chủ động rà soát danh mục phương tiện đang được trang bị, quản lý và sử dụng để bảo đảm phù hợp với quy định mới. Trong trường hợp có yêu cầu cụ thể về trang bị, kiểm định, quản lý, sử dụng hoặc xử lý vi phạm liên quan đến phương tiện phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ, cần đối chiếu đồng thời với các quy định pháp luật chuyên ngành đang có hiệu lực để thực hiện đúng quy định.
Trên đây là danh mục phương tiện phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ theo quy định mới tại Nghị định 347/2026/NĐ-CP. Việc nắm rõ các nhóm phương tiện không chỉ giúp cơ quan, tổ chức và doanh nghiệp chủ động trong công tác phòng cháy, chữa cháy mà còn góp phần bảo đảm an toàn cho người và tài sản khi xảy ra sự cố.
