Trong xã hội hiện nay, các hành vi vi phạm pháp luật xảy ra ở lứa tuổi vị thành niên đang có xu hướng gia tăng, đặc biệt là các vụ việc xô xát, đánh nhau giữa học sinh, thanh thiếu niên. Nhiều người cho rằng nếu không gây thương tích thì không bị xử lý, nhất là khi người vi phạm là người chưa thành niên. Tuy nhiên, pháp luật Việt Nam có những quy định rõ ràng để xử lý hành vi này nhằm răn đe, giáo dục và phòng ngừa tái phạm. Bài viết này sẽ phân tích các quy định pháp luật hiện hành liên quan đến việc xử lý hành chính đối với người chưa thành niên đánh nhau nhưng không gây thương tích, đồng thời làm rõ nguyên tắc xử lý vi phạm hành chính đối với nhóm đối tượng này.
1. Người chưa thành niên đánh nhau nhưng không gây thương tích thì có bị xử phạt vi phạm hành chính không?
Căn cứ quy định tại Điều 5 Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012 về đối tượng bị xử lý vi phạm hành chính VÀ Điều 22 Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012 về hình thức phạt cảnh cáo quy định: tùy vào độ tuổi mà có các mức xử lý vi phạm hành chính khác nhau. Người dưới 14 tuổi không thuộc đối tượng bị xử lý vi phạm hành chính, người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi bị xử phạt vi phạm hành chính theo hình thức cảnh cáo về vi phạm hành chính do cố ý, người từ đủ 16 tuổi trở lên bị xử phạt vi phạm hành chính về mọi vi phạm hành chính.
2. Người chưa thành niên vi phạm hành chính thì bị xử lý vi phạm hành chính theo nguyên tắc nào?
Căn cứ Điều 134 Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012 sửa đổi bởi khoản 68 Điều 1 Luật Xử lý vi phạm hành chính sửa đổi 2020, nguyên tắc xử lý vi phạm hành chính đối với người chưa thành niên được quy định như sau:
Ngoài những nguyên tắc xử lý vi phạm hành chính quy định tại Điều 3 của Luật này, việc xử lý đối với người chưa thành niên còn được áp dụng các nguyên tắc sau đây:
– Việc xử lý người chưa thành niên vi phạm hành chính chỉ được thực hiện trong trường hợp cần thiết nhằm giáo dục, giúp đỡ họ sửa chữa sai lầm, phát triển lành mạnh và trở thành công dân có ích cho xã hội.
Trong quá trình xem xét xử lý người chưa thành niên vi phạm hành chính, người có thẩm quyền xử lý vi phạm hành chính phải bảo đảm lợi ích tốt nhất cho người chưa thành niên. Biện pháp đưa vào trường giáo dưỡng chỉ được áp dụng khi xét thấy không có biện pháp xử lý khác phù hợp hơn;
– Việc xử lý người chưa thành niên vi phạm hành chính còn căn cứ vào khả năng nhận thức của người chưa thành niên về tính chất nguy hiểm cho xã hội của hành vi vi phạm, nguyên nhân và hoàn cảnh vi phạm để quyết định việc xử phạt hoặc áp dụng biện pháp xử lý hành chính phù hợp;
– Việc áp dụng hình thức xử phạt, quyết định mức xử phạt đối với người chưa thành niên vi phạm hành chính phải nhẹ hơn so với người thành niên có cùng hành vi vi phạm hành chính.
Trường hợp người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi vi phạm hành chính thì không áp dụng hình thức phạt tiền.
Trường hợp người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi vi phạm hành chính bị phạt tiền thì mức tiền phạt không quá 1/2 mức tiền phạt áp dụng đối với người thành niên; bị buộc phải nộp một khoản tiền tương đương trị giá tang vật, phương tiện vi phạm hành chính vào ngân sách nhà nước theo quy định tại khoản 1 Điều 126 của Luật này thì số tiền nộp vào ngân sách nhà nước bằng 1/2 trị giá tang vật, phương tiện vi phạm hành chính. Trường hợp không có tiền nộp phạt hoặc không có khả năng thực hiện biện pháp khắc, phục hậu quả thì cha mẹ hoặc người giám hộ phải thực hiện thay
– Trong quá trình xử lý người chưa thành niên vi phạm hành chính, bí mật riêng tư của người chưa thành niên phải được tôn trọng và bảo vệ;
– Các biện pháp thay thế xử lý vi phạm hành chính phải được xem xét áp dụng khi có đủ các điều kiện quy định tại Chương II của Phần này. Việc áp dụng biện pháp thay thế xử lý vi phạm hành chính không được coi là đã bị xử lý vi phạm hành chính
Như vậy, khi xử lý vi phạm hành chính đối với người chưa thành niên vi phạm hành chính phải tuân theo 05 nguyên tắc trên.
Việc xử lý hành vi vi phạm hành chính của người chưa thành niên không chỉ là áp dụng các chế tài của pháp luật mà còn là một phần trong công tác giáo dục, cảm hóa và phòng ngừa. Đánh nhau dù không gây thương tích nhưng vẫn tiềm ẩn nhiều hệ lụy về mặt đạo đức, tâm lý và trật tự xã hội. Do đó, các bậc phụ huynh, nhà trường và xã hội cần phối hợp chặt chẽ để nâng cao nhận thức cho thanh thiếu niên, giúp các em hiểu và tôn trọng pháp luật, từ đó hình thành lối sống lành mạnh, có trách nhiệm với bản thân và cộng đồng.
