1. Cơ sở pháp lý
– Luật Doanh nghiệp 2020 sửa đổi, bổ sung 2022
2. Doanh nghiệp tư nhân là gì?
Theo Khoản 1 Điều 188: “Doanh nghiệp tư nhân là doanh nghiệp do một cá nhân làm chủ và tự chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình về mọi hoạt động của doanh nghiệp.”
3. Có được thừa kế doanh nghiệp tư nhân?
Điều 193 quy định về thực hiện quyền của chủ doanh nghiệp tư nhân trong một số trường hợp đặc biệt, trong đó trường hợp chủ doanh nghiệp tư nhân chết được quy định cụ thể tại Khoản 2, 3 như sau:
“2. Trường hợp chủ doanh nghiệp tư nhân chết thì người thừa kế hoặc một trong những người thừa kế theo di chúc hoặc theo pháp luật là chủ doanh nghiệp tư nhân theo thỏa thuận giữa những người thừa kế. Trường hợp những người thừa kế không thỏa thuận được thì đăng ký chuyển đổi thành công ty hoặc giải thể doanh nghiệp tư nhân đó.
3. Trường hợp chủ doanh nghiệp tư nhân chết mà không có người thừa kế, người thừa kế từ chối nhận thừa kế hoặc bị truất quyền thừa kế thì tài sản của chủ doanh nghiệp tư nhân được xử lý theo quy định của pháp luật về dân sự.”
3.1. Trường hợp 1: Có người thừa kế
– Nếu chỉ có duy nhất một người thừa kế hoặc những người thừa kế thoả thuận và cử một người đứng ra nhận thừa kế thì người thừa kế đó trở thành chủ doanh nghiệp tư nhân mới. Doanh nghiệp tư nhân phải tiến hành thủ tục thay đổi chủ doanh nghiệp tư nhân.
– Trường hợp chủ doanh nghiệp tư nhân đã mất có nhiều người thừa kế và những người thừa kế không thoả thuận được người thừa kế đứng ra làm chủ doanh nghiệp tư nhân thì phải tiến hành thành lập loại hình doanh nghiệp khác hoặc tiến hành giải thể doanh nghiệp.
3.2. Trường hợp 2: Không có người thừa kế
– Trường hợp chủ doanh nghiệp tư nhân chết mà không có người thừa kế là khi họ không để lại di chúc và cũng không có người thừa kế theo pháp luật hoặc có nhưng không được quyền hưởng di sản, từ chối nhận di sản. Lúc này, tài sản của chủ doanh nghiệp tư nhân sẽ được xử lý theo quy định tại Điều 622 Bộ Luật Dân sự 2015: “…tài sản còn lại sau khi đã thực hiện nghĩa vụ về tài sản mà không có người nhận thừa kế thuộc về Nhà nước.”
