1. Quyền tác giả là gì?
– Theo khoản 2 Điều 4 Luật Sở hữu trí tuệ 2005 được sửa đổi bởi khoản 2 Điều 1 Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi 2009 thì quyền tác giả là quyền của tổ chức, cá nhân đối với tác phẩm do mình sáng tạo ra hoặc sở hữu.
– Trong đó, đối tượng quyền tác giả bao gồm tác phẩm văn học, nghệ thuật, khoa học; đối tượng quyền liên quan đến quyền tác giả bao gồm cuộc biểu diễn, bản ghi âm, ghi hình, chương trình phát sóng, tín hiệu vệ tinh mang chương trình được mã hóa theo quy định tại khoản 1 Điều 3 Luật Sở hữu trí tuệ 2005 được sửa đổi bởi khoản 1 Điều 1 Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi 2009.
2. Quyền tác giả được bảo hộ bao lâu kể từ thời điểm tác giả qua đời?
– Căn cứ Điều 27 Luật Sở hữu trí tuệ 2005 được sửa đổi bởi khoản 8 Điều 1 Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi 2009 quy định như sau:
thời hạn bảo hộ quyền tác giả như sau:
– Quyền nhân thân sau được bảo hộ vô thời hạn:
+ Đặt tên cho tác phẩm.
+ Đứng tên thật hoặc bút danh trên tác phẩm; được nêu tên thật hoặc bút danh khi tác phẩm được công bố, sử dụng;
+ Bảo vệ sự toàn vẹn của tác phẩm không cho người khác xuyên tạc; không cho người khác sửa đổi, cắt xén tác phẩm dưới bất kỳ hình thức nào gây phương hại đến danh dự và uy tín của tác giả.
– Quyền nhân thân công bố tác phẩm hoặc cho phép người khác công bố tác phẩm và quyền tài sản quy định tại Điều 20 Luật Sở hữu trí tuệ 2005 có thời hạn bảo hộ như sau:
(1) Tác phẩm điện ảnh, nhiếp ảnh, mỹ thuật ứng dụng, tác phẩm khuyết danh có thời hạn bảo hộ là 75 năm, kể từ khi tác phẩm được công bố lần đầu tiên;
Đối với tác phẩm điện ảnh, nhiếp ảnh, mỹ thuật ứng dụng chưa được công bố trong thời hạn 25 năm, kể từ khi tác phẩm được định hình thì thời hạn bảo hộ là một trăm năm, kể từ khi tác phẩm được định hình;
Đối với tác phẩm khuyết danh, khi các thông tin về tác giả xuất hiện thì thời hạn bảo hộ được tính theo quy định tại (2);
(2) Tác phẩm không thuộc loại hình trên có thời hạn bảo hộ là suốt cuộc đời tác giả và 55 năm tiếp theo năm tác giả chết;
Trường hợp tác phẩm có đồng tác giả thì thời hạn bảo hộ chấm dứt vào năm thứ 50 sau năm đồng tác giả cuối cùng chết;
(3) Thời hạn bảo hộ (1), (2) chấm dứt vào thời điểm 24 giờ ngày 31 tháng 12 của năm chấm dứt thời hạn bảo hộ quyền tác giả.
Như vậy, quyền tác giả được bảo hộ bao lâu kể từ thời điểm tác giả qua đời tùy thuộc vào loại quyền nhân thân và tùy thuộc vào loại tác phẩm theo quy định tại Điều 27 Luật Sở hữu trí tuệ 2005 được sửa đổi bởi khoản 8 Điều 1 Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi 2009.
Quy định này không chỉ bảo vệ quyền lợi của tác giả mà còn đảm bảo sự lan tỏa của tác phẩm vào cộng đồng sau một khoảng thời gian nhất định. Việc bảo hộ quyền tác giả không chỉ giúp duy trì giá trị của tác phẩm mà còn khuyến khích sự sáng tạo và phát triển văn hóa nghệ thuật. Tuy nhiên, để chính sách này phát huy hiệu quả tối đa, cần có sự điều chỉnh phù hợp với xu hướng quốc tế và thực tế sáng tạo tại Việt Nam. Đồng thời, các biện pháp hỗ trợ nhằm phổ biến tác phẩm sau khi thời hạn bảo hộ kết thúc cũng cần được quan tâm, giúp công chúng có cơ hội tiếp cận và gìn giữ những giá trị văn hóa, nghệ thuật có ý nghĩa lâu dài.
